خیریه شعف
متن کامل برای درد دندان از رساله باقیات الصالحات کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی، همراه با ترجمه فارسی.
دعای درد دندان: از حضرت صادق علیه السّلام روایت شده: پس از گذاشتن دست بر جاى درد سورههاى حمد و توحید و قدر و این آیه مبارکه را بر آن بخواند:
وَ تَرىَ الْجِبالَ تَحْسَبُها جامِدَةً وَ هِىَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحابِ صُنْعَ اللهِ الَّذى اَتْقَنَ کُلَّ شَیْئٍ اِنَّهُ خَبیرٌ بِما تَفْعَلُونَ
و مىبینى کوهها را درحالىکه آنها را بىحرکت مىپندارى، و حال آنکه مىگذرند همانند گذر ابرها، کار خداست، که هرچیزى را استوار نموده، به درستى که او به آنچه انجام مىدهید آگاه است
و نیز از امیر مؤمنان علیه السّلام روایت شده: به موضع سجده خود دست بکش، سپس دندان درد گرفته را مسح کن و بگو:
بِسْمِ اللهِ وَالشّافى اللهُ وَ لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ اِلّا بِاللهِ الْعَلِىِّ الْعَظیمِ
به نام خدا، و شفادهنده خداست، و جنبش و نیرویى نیست جز به خداى والاى بزرگ
دعاى تجربه شدهاى براى درد دندان: سورهاى [حمد] و [فلق] و [ناس] و [توحید] را قرائت مىکنى، و با هر سوره بسم الله الرّحمن الرّحیم را مىخوانى، و پس از سوره [توحید] مىگویى:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ وَ لَهُ ما سَکَنَ فِى اللَّیْلِ وَالنَّهارِ وَ هُوَ السَّمیعُ الْعَلیمُ قُلْنا یا نارُ کُونى بَرْدَاً وَ سَلاماً عَلى اِبْرهیمَ وَ اَرادُوا بِهِ کَیْداً فَجَعَلْناهُمْ الاَْخْسَرینَ نُودِىَ اَنْ بُورِکَ مَنْ فِى النّارِ وَ مَنْ حَوْلَها وَ سُبْحانَ اللهِ رَبِّ الْعالَمینَ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانىاش همیشگى است، و براى اوست آنچه در شب و روز ساکن شده، و او شنوا و داناست، گفتیم: اى آتش بر ابراهیم سرد و سلامت باش، و به سوى او از روى نیرنگ قصد کرده بودند پس آنان را زیانکارترین قرار دادیم، ندا شد خجسته باد کسىکه در آتش و کسىکه در آتش و کسىکه پیرامون آن است، و منزّه است خدا، پروردگار جهانیان
سپس مى گوئى:
اَللّهُمَّ یا کافِیاً مِنْ کُلِّ شَیْئٍ وَ لا یَکْفى مِنْکَ شَیْئٌ اِکْفِ عَبْدَکَ وَابْنَ اَمَتِکَ مِنْ شَرِّ ما یَُخافُ وَ یَُحْذَرُ وَ مِنْ شَرِّ الْوَجَعِ الَّذى یَشْکُوهُ اِلَیْکَ
خدایا اى کفایتکننده از هرچیز، و از تو چیزى کفایت نمىکند، بندهات و فرزند کنیزت را کفایت کن، از شرّ آنچه مىهراسد، و پرهیز مىکند، و از شرّ دردى که از آن به تو شکایت مىکند
و نیز روایت شده: کاردى یا برگ خرمایى بگیرد و به آنجانب که درد مىکند بمالد، و هفت مرتبه بگوید:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ بِسْمِ اللهِ وَ بِاللهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ وَ اِبْرهیمُ خَلیلُ اللهِ اُسْکُنْ بِالَّذى سَکَنَ لَهُ ما فِى اللَّیْلِ وَ النَّهارِ بِاءِذْنِهِ وَ هُوَ عَلى کُلِّ شَیْئٍ قَدیرٌ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانىاش همیشگى است، به نام خدا، و به خدا، محمّد فرستاده خدا، و ابراهیم دوست خداست آرام شو، و به حق آنکه آنچه در شبوروز است براى او آرام مىگیرد به اجازهاش، و او بر هرچیزى تواناست
و نیز وارد شده: چوبى یا آهنى بر دندانى که درد دارد بذارد و از جانب آن هفت مرتبه افسونش کند:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ اَلْعَجَبُ کُلُّ الْعَجَبِ دُودَةٌ تَکُونُ فِى الْفَمِ تَاْکُلُ الْعَظْمَ وَ تُنْزِلُ الدَّمَ اَنَا الرّاقى وَ اللهُ الشّافى وَ الْکافى لا اِلهَ اِلّا اللهُ وَالْحَمْدُللهِ رَبِّ الْعالَمینَ وَ اِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسَاً فَادّارَ اْتُمْ
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانىاش همیشگى است، شگفتا، کرمى [منظور میکرب خاص دندان است که در بین مردم به کرم دندان مشهور شده، و دندان پوسیده و سیاه شده را مىگویند کرم خورده] در دهان مىباشد، استخوان آن را مىخورد، و خون فرو مىریزد، من افسونکنندهام، خدا شفادهنده و کفایت کننده است، معبودى جز خدا نیست، و ستایش خدا را پروردگار جهانیان
تا لعلّکم تعقلون بخواند. همان طور که ابتداى دعا گفته شد این دعا را هفت مرتبه بخواند
در باب صدقه امام باقر (ع) می فرمایند :
صدقه 70 بلا از بلاهای دنیا را به همراه مرگ بد را از انسان دفع می کند و صدقه دهنده هر گز با مرگ بد نمی میرد علاوه بر اجر اخروی که برای او ذخیره می شود .
تالیف شیخ عباس قمی که بین سال های 1294 – 1359 هجری قمری که برابر با 1255 – 1318 هجری شمسی می زیست و در حرم امام علی(ع) در نجف مدفون گشت. کتاب مفاتیح الجنان مجموعه ای است از دعاها ، مناجات و زیارات و اعمال مخصوص ماه های سال می باشد که برگرفته از احادیث و یا روایاتی که از پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار بیان شده است که به زبان عربی نوشته شده است و شیخ در ابتدای بعضی از دعاها و یا زیارات و اعمال توضیحاتی به فارسی درج کرده است .قسمت اعظمی از کتاب مفاتیح الجنان در حقیقت اقتباس شده از کتاب های (زادالمعال علامه مجلسی ، اقبال سید بن طاووی و مصباح کفعمی می باشد )
دیری نگذشت که در تمام ایران نسخه هایی از این کتاب در مساجد ، زیارتگاه ها پخش شد و مسلمانان جهت خواندن دعاها و زیارات در اماکن مقدس از آن استفاده نمودند این کتاب را خوشنویسان بزرگی چون طاهر خوشنویس،مصباحزاده، میرزا احمد زنجانی، محمدرضا افشاری و دیگران با خط نسخ و نستعلیق نوشتهاند.
توضیحاتی که شیخ عباس قمی ابتدای هر دعا یا زیارت یا اعمال آورده، به زبان فارسی است. اما متن دعاها و زیارتها که به عربی است توسط برخی از مترجمان به فارسی ترجمه شدهاند. معروفترین و رایجترین ترجمه فارسی مفاتیح، ترجمه مهدی الهی قمشهای است.
مفاتیح به زبانهای دیگر از جمله انگلیسی (دست کم چهار ترجمه)، فرانسوی، ترکی، اردو و اسپانیایی نیز ترجمه شده است
کتاب مفاتیح الجنان از آن جهت که شامل بسیاری از ادعیه و زیارات و اعمال مورد نیاز مردم در زندگی روزمره مردم بوده است و متنون درج شده آن از لحاظ سندی و روایی معتبر می باشد بسیار مورد توجه مخصوصا مردم ایران قرار گرفته است و تا به حدی که در اکثر اماکن مذهبی و حتی خانه ها در کنار کتاب قرآن کریم قرار گرفته است .
آورده اند که شیخ عباس قمی مفاتیح را بهانگیزه اصلاح کتاب مِفتاح الجنان( نوشته است که در آن زمان رایج و دعاهای بدون سندی در آن بوده است ) و کسانی از او خواسته بودند که دعاهای سنددار کتاب را جدا نموده به همراه سایر دعاهای معتبر بنویسد که ماحصل کار منجر به تالیف کتاب مفاتیح الجنان گشت .
قابل توجه است که از ابتدای انقلاب اسلامی تا کنون چیزی حدود 45 سال گذشته بیش از 28 میلیون نسخه از کتاب مفاتیح الجنان چاپ شده است و این عدد به غیر منتخب مفاتیح و یا کتب دیگری که اقتباس از مفاتیح الجنان است می باشد که خود بر اهمیت این کتاب و مورد استفاده قرار گرفتن آن توسط مردم ایران دارد .
مفاتیح الجنان یک بخش اصلی دارد که در سه باب شکل یافته است.
شیخ عباس قمی دعاها را به همراه سند نیاورده است، بلکه فقط بیان کرده دعا را از کدام منبع نقل میکند.
معمولاً در ابتدای مفاتیح الجنان، چند سوره بلند و کوچک قرآن چاپ میشو که در اصل کتاب نیامده است
شامل تعقیبات نمازها، اعمال شب و روز و ایام هفته، نمازهای معروف مثل نماز حضرت رسول(ص)، نماز امیرالمؤمنین(ع)، نماز حضرت فاطمه(س)،نماز جعفر طیار، زیارت ائمه در روزهای هفته، برخی از دعاها و مناجاتها
این باب برای بیان اعمال مستحبی در طول سال قمری تنظیم شده است. مطالب این قسمت از ماه رجب شروع شده و با اعمال ماه جمادی الثانی و سپس اعمال نوروز و ماههای رومی تمام میشود. مناجات شعبانیه، در اعمال ماه شعبان، دعای ابوحمزه ثمالی، دعای افتتاح و دعای سحر معروف، اعمال شبهای قدر در اعمال ماه رمضان، دعای امام حسین در روز عرفه در اعمال ماه ذی الحجة جزو معروفترین و مشهورترین مطالب این بخش از مفاتیح به شمار میروند.
در این باب ابتدا مطالبی درباره آداب سفر و زیارت و نیز اذن دخول حرمها ذکر شده است. نخستین زیارت، زیارت رسول خدا(ص) است که بعد از آن، زیارت حضرت فاطمه(س) و سپس زیارت ائمه بقیع آمده است. علاوه بر زیارت دوازده امام، این بخش شامل زیارت امامزادگان و بعضی از بزرگان و علمای شیعه نیز میشود، زیارتهایی مثل زیارت حضرت حمزه،مسلم بن عقیل، فاطمه بنت اسد، شهدای جنگ احد، سلمان فارسی و غیره. اعمال برخی از مساجد معروف مثل مسجد کوفه، مسجد صعصعه نیز در این بخش گنجانده شده است.
در این بخش هشت مطلب به مفاتیح افزوده شده است که به اعتقاد شیخ عباس قمی نیاز مردم به این دعاها زیاد بوده است. این هشت مطلب عبارتند از:
باقیات الصالحات کتابی از شیخ عباس قمی است که خود آن را در حاشیه مفاتیح نوشته و منتشر کرده است. به گفته شیخ عباس قمی نگارش این بخش در جمعه ۱۹ محرم سال ۱۳۴۵ق به پایان رسیده است در چاپهای مختلف مفاتیح الجنان، این کتاب به همراه مفاتیح عرضه شده است. این کتاب دارای شش باب و بخشی به عنوان ملحقات است که عبارتاند از:
برخی منابع که شیخ عباس قمی در تألیف مفاتیح الجنان از آنها استفاده کرده و در این کتاب نام برده است، به شرح زیر است: