خیریه شعف
متن کامل دعای بعد از زیارت امامان(ع) از باب سوم: زیارات کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی، همراه با ترجمه فارسی.
سیّد ابن طاووس فرموده: مستحب است این دعا بعد از زیارت ائمه علیهم السّلام خوانده شود
اللهُمَّ إِنْ کَانَتْ ذُنُوبِی قَدْ أَخْلَقَتْ وَجْهِی عِنْدَکَ وَ حَجَبَتْ دُعَائِی عَنْکَ وَ حَالَتْ بَیْنِی وَ بَیْنَکَ فَأَسْأَلُکَ أَنْ تُقْبِلَ عَلَیَّ بِوَجْهِکَ الْکَرِیمِ وَ تَنْشُرَ عَلَیَّ رَحْمَتَکَ وَ تُنَزِّلَ عَلَیَّ بَرَکَاتِکَ وَ إِنْ کَانَتْ قَدْ مَنَعَتْ أَنْ تَرْفَعَ لِی إِلَیْکَ صَوْتا أَوْ تَغْفِرَ لِی ذَنْبا أَوْ تَتَجَاوَزَ عَنْ خَطِیئَةٍ مُهْلِکَةٍ فَهَا أَنَا ذَا مُسْتَجِیرٌ بِکَرَمِ وَجْهِکَ وَ عِزِّ جَلالِکَ مُتَوَسِّلٌ إِلَیْکَ مُتَقَرِّبٌ إِلَیْکَ بِأَحَبِّ خَلْقِکَ إِلَیْکَ وَ أَکْرَمِهِمْ عَلَیْکَ وَ أَوْلاهُمْ بِکَ وَ أَطْوَعِهِمْ لَکَ وَ أَعْظَمِهِمْ مَنْزِلَةً وَ مَکَانا عِنْدَکَ مُحَمَّدٍ وَ بِعِتْرَتِهِ الطَّاهِرِینَ الْأَئِمَّةِ الْهُدَاةِ الْمَهْدِیِّینَ الَّذِینَ فَرَضْتَ عَلَى خَلْقِکَ طَاعَتَهُمْ وَ أَمَرْتَ بِمَوَدَّتِهِمْ وَ جَعَلْتَهُمْ وُلاةَ الْأَمْرِ مِنْ بَعْدِ رَسُولِکَ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ یَا مُذِلَّ کُلِّ جَبَّارٍ عَنِیدٍ وَ یَا مُعِزَّ الْمُؤْمِنِینَ بَلَغَ مَجْهُودِی فَهَبْ لِی نَفْسِیَ السَّاعَةَ وَ رَحْمَةً مِنْکَ تَمُنُّ بِهَا عَلَیَّ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ
خدایا اگر گناهانم مرا در پیشگاه تو بىآبرو نموده، و دعایم را از تو پوشانده، و میان من و تو پرده گشته، از تو مىخواهم، که به سوى من با جلوه کریمت رو آورى، و رحمتت را بر من بگسترانى، و برکاتت بر من نازل کنى، و اگر گناهانم مانع شده، که از من به جانب خود صدایى را بالا برى، یا برایم گناهى را بیامرزى، یا از خطاى هلاک کنندهاى گذشت کنى، اینک من آنم، که پناه جوینده به کرم جلوه، و عزّت توام، متوسّل به سوى تو، و متقرّب به جانب توام، به محبوبترین آفریدهات در پیشگاه تو، و گرامىترینشان نزد تو، و شایستهترینشان به تو، و فرمانبردار ترینشان براى تو، و بزرگترینشان در منزلت و موقعیت نزد تو، محمّد، و به عترت پاکش، پیشوایان رهنما و رهیافته، آنانکه طاعتشان را بر بندگانت واجب نمودى، و به مودّتشان امر فرمودى، و آنان را پس از پیامبرت، درود خدا بر بر او و خاندانش، متولیّان حکومت قرار دادى، اى خوارکننده هر گردنکش لجوج، و اى عزیز کننده مؤمنان، تاب و توانم به سر رسید، پس همین ساعت مرا ببخش، و رحمتى را از جانب خود به من عنایت کن، که با آن بر من منّت نهى، اى مهربانترین مهربانان
پس ضریح را ببوس، و هر دو طرف صورت خود را بر آن گذار و بگو:
اللهُمَّ إِنَّ هَذَا مَشْهَدٌ لا یَرْجُو مَنْ فَاتَتْهُ فِیهِ رَحْمَتُکَ أَنْ یَنَالَهَا فِی غَیْرِهِ وَ لا أَحَدٌ أَشْقَى مِنِ امْرِئٍ قَصَدَهُ مُؤَمِّلا فَآبَ عَنْهُ خَائِبا اللهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ مِنْ شَرِّ الْإِیَابِ وَ خَیْبَةِ الْمُنْقَلَبِ وَ الْمُنَاقَشَةِ عِنْدَ الْحِسَابِ وَ حَاشَاکَ یَا رَبِّ أَنْ تَقْرِنَ طَاعَةَ وَلِیِّکَ بِطَاعَتِکَ وَ مُوَالاتَهُ بِمُوَالاتِکَ وَ مَعْصِیَتَهُ بِمَعْصِیَتِکَ ثُمَّ تُؤْیِسَ زَائِرَهُ وَ الْمُتَحَمِّلَ مِنْ بُعْدِ الْبِلادِ إِلَى قَبْرِهِ وَ عِزَّتِکَ یَا رَبِّ لا یَنْعَقِدُ عَلَى ذَلِکَ ضَمِیرِی إِذْ کَانَتِ الْقُلُوبُ إِلَیْکَ بِالْجَمِیلِ تُشِیرُ
خدایا به درستى که این محل، زیارتگاهى است، که اگر کسى در اینجا رحمتت به او نرسد امید ندارد، که در جاى دیگر به او رسد، و نه احدى بدبختتر از کسى است، آرزوکنان اینجا را قصد کند، و از آن ناامید بازگردد. خدایا به تو پناه مىآورم از شرّ چنان بازگشتى، و از نومیدى محلّ مراجعت [قیامت] و سختگیرى به هنگام حساب، از تو بعید است اى پروردگارم، که مقرون سازى طاعت، ولىّات را به طاعتت، و دوستىاش را به دوستىات، و نافرمانىاش را به نافرمانىات، سپس زائر او را ناامید کنى، و کسىکه دورى شهرها را براى زیارت قبرش تحمّل نموده ناامید نمایى!! به عزّتت سوگند اى پروردگارم، که نهادم بر این کار منعقد نمىشود زیرا دلها به جانب تو به احسان اشاره کردهاند
سپس نماز زیارت بخوان، و چون خواستى وداع گویى، و از آنجا بازگردى بگو:
السَّلامُ عَلَیْکُمْ یَا أَهْلَ بَیْتِ النُّبُوَّةِ وَ مَعْدِنَ الرِّسَالَةِ سَلامَ مُوَدِّعٍ لا سَئِمٍ وَ لا قَالٍ وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَکَاتُهُ
سلام بر شما اى اهل بیت نبوّت، و سرچشمه رسالت، سلام وداع کننده، نه سلام خسته و خشمگین، و رحمت و برکات خدا بر شما باد
تا آخر، و شیخ مفید هم این دعا را نقل کرده است، ولى بعد از بالجمیل تشیر فرموده است: پس بگو:
یَا وَلِیَّ اللهِ إِنَّ بَیْنِی وَ بَیْنَ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ ذُنُوبا لا یَأْتِی عَلَیْهَا اِلّا رِضَاکَ فَبِحَقِّ مَنِ ائْتَمَنَکَ عَلَى سِرِّهِ وَ اسْتَرْعَاکَ أَمْرَ خَلْقِهِ وَ قَرَنَ طَاعَتَکَ بِطَاعَتِهِ وَ مُوَالاتَکَ بِمُوَالاتِهِ تَوَلَّ صَلاحَ حَالِى مَعَ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اجْعَلْ حَظِّی مِنْ زِیَارَتِکَ تَخْلِیطِی بِخَالِصِی زُوَّارِکَ الَّذِینَ تَسْأَلُ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ فِی عِتْقِ رِقَابِهِمْ وَ تَرْغَبُ إِلَیْهِ فِی حُسْنِ ثَوَابِهِمْ وَ هَا أَنَا الْیَوْمَ بِقَبْرِکَ لائِذٌ وَ بِحُسْنِ دِفَاعِکَ عَنِّی عَائِذٌ فَتَلافَنِی یَا مَوْلایَ وَ أَدْرِکْنِی وَ اسْأَلِ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ فِی أَمْرِی فَإِنَّ لَکَ عِنْدَ اللهِ مَقَاما کَرِیما وَ جَاها عَظِیما صَلَّى اللهُ عَلَیْکَ وَ سَلَّمَ تَسْلِیما
اى ولىّ خدا، همانا بین من و خداى عزّ و جلّ گناهانى است، که آنها را جز خشنودى تو از بین نمىبرد، پس به جق آنکه تو را بر رازش امین قرار داده، و زیر نظر داشتن کار بندگانش را از تو خواسته، و طاعت تو را به طاعتش، و دوستىات را به دوستىاش مقرون نموده، اصلاح حال مرا با خداى عزّ و جلّ به عهده گیر، و بهره مرا از زیارتت، آمیختنم با زائران خالصت قرار ده، آنانکه آزادى آنها را از عذاب قیامت، از خدا درخواست مىکنى، و به او در خوبى پاداششان رغبت مىنمایى، اینک من امروز به قبر تو پناهنده شدهام، و به خوبى دفاعت از من، به قبر تو پناه جستهام، پس کار مرا تدارک کن اى مولایم و مرا دریاب، و از خداى عزّ و جلّ، اصلاح در کارم را بخواه، که براى تو نزد خداى مقام کریم، و منزلتى عظیم است، درود و سلام خدا بر تو سلامى خاص و شایسته
مؤلّف گوید: بهتر آن است که زائر در مشاهد مشرفه، چون بخواهد دعا کند، بلکه هر دعاکنندهاى، در هر کجا که باشد، براى هر مطلب و حاجتى که بخواهد دعا نماید، بر دعاى خود مقدم کند، دعا براى سلامتى وجود مقدّس حجّت عصر، حضرت صاحب الامر علیه السّلام را، و این مطلب، مطلبى بسیار مهم و داراى فواید فوق العاده است، که شرحش مناسب اینجا نیست. و مرحوم شیخ نورى، در باب دهم کتاب «نجم ثاقب»، این مطلب را مشروحان ذکر کرده، و بعضى از دعاهاى مخصوص به این مقام را نوشته، هرکه مىخواهد به آنجا رجوع کند، و مختصرترین آنها دعایى است، که در اعمال شب بیستوسوم ماه رمضان، در ضمن دعاهاى شبهاى دهه آخر ذکر شد، و نیز در ذکر آداب زائر امام حسین علیه السّلام دعایى نقل کردیم، که در همه مشاهد مشرّفه خوانده مىشود
گوشه یا لبه صفحه را بگیرید و بکشید تا ورق بخورد.
در باب صدقه امام باقر (ع) می فرمایند :
صدقه 70 بلا از بلاهای دنیا را به همراه مرگ بد را از انسان دفع می کند و صدقه دهنده هر گز با مرگ بد نمی میرد علاوه بر اجر اخروی که برای او ذخیره می شود .
تالیف شیخ عباس قمی که بین سال های 1294 – 1359 هجری قمری که برابر با 1255 – 1318 هجری شمسی می زیست و در حرم امام علی(ع) در نجف مدفون گشت. کتاب مفاتیح الجنان مجموعه ای است از دعاها ، مناجات و زیارات و اعمال مخصوص ماه های سال می باشد که برگرفته از احادیث و یا روایاتی که از پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار بیان شده است که به زبان عربی نوشته شده است و شیخ در ابتدای بعضی از دعاها و یا زیارات و اعمال توضیحاتی به فارسی درج کرده است .قسمت اعظمی از کتاب مفاتیح الجنان در حقیقت اقتباس شده از کتاب های (زادالمعال علامه مجلسی ، اقبال سید بن طاووی و مصباح کفعمی می باشد )
دیری نگذشت که در تمام ایران نسخه هایی از این کتاب در مساجد ، زیارتگاه ها پخش شد و مسلمانان جهت خواندن دعاها و زیارات در اماکن مقدس از آن استفاده نمودند این کتاب را خوشنویسان بزرگی چون طاهر خوشنویس،مصباحزاده، میرزا احمد زنجانی، محمدرضا افشاری و دیگران با خط نسخ و نستعلیق نوشتهاند.
توضیحاتی که شیخ عباس قمی ابتدای هر دعا یا زیارت یا اعمال آورده، به زبان فارسی است. اما متن دعاها و زیارتها که به عربی است توسط برخی از مترجمان به فارسی ترجمه شدهاند. معروفترین و رایجترین ترجمه فارسی مفاتیح، ترجمه مهدی الهی قمشهای است.
مفاتیح به زبانهای دیگر از جمله انگلیسی (دست کم چهار ترجمه)، فرانسوی، ترکی، اردو و اسپانیایی نیز ترجمه شده است
کتاب مفاتیح الجنان از آن جهت که شامل بسیاری از ادعیه و زیارات و اعمال مورد نیاز مردم در زندگی روزمره مردم بوده است و متنون درج شده آن از لحاظ سندی و روایی معتبر می باشد بسیار مورد توجه مخصوصا مردم ایران قرار گرفته است و تا به حدی که در اکثر اماکن مذهبی و حتی خانه ها در کنار کتاب قرآن کریم قرار گرفته است .
آورده اند که شیخ عباس قمی مفاتیح را بهانگیزه اصلاح کتاب مِفتاح الجنان( نوشته است که در آن زمان رایج و دعاهای بدون سندی در آن بوده است ) و کسانی از او خواسته بودند که دعاهای سنددار کتاب را جدا نموده به همراه سایر دعاهای معتبر بنویسد که ماحصل کار منجر به تالیف کتاب مفاتیح الجنان گشت .
قابل توجه است که از ابتدای انقلاب اسلامی تا کنون چیزی حدود 45 سال گذشته بیش از 28 میلیون نسخه از کتاب مفاتیح الجنان چاپ شده است و این عدد به غیر منتخب مفاتیح و یا کتب دیگری که اقتباس از مفاتیح الجنان است می باشد که خود بر اهمیت این کتاب و مورد استفاده قرار گرفتن آن توسط مردم ایران دارد .
مفاتیح الجنان یک بخش اصلی دارد که در سه باب شکل یافته است.
شیخ عباس قمی دعاها را به همراه سند نیاورده است، بلکه فقط بیان کرده دعا را از کدام منبع نقل میکند.
معمولاً در ابتدای مفاتیح الجنان، چند سوره بلند و کوچک قرآن چاپ میشو که در اصل کتاب نیامده است
شامل تعقیبات نمازها، اعمال شب و روز و ایام هفته، نمازهای معروف مثل نماز حضرت رسول(ص)، نماز امیرالمؤمنین(ع)، نماز حضرت فاطمه(س)،نماز جعفر طیار، زیارت ائمه در روزهای هفته، برخی از دعاها و مناجاتها
این باب برای بیان اعمال مستحبی در طول سال قمری تنظیم شده است. مطالب این قسمت از ماه رجب شروع شده و با اعمال ماه جمادی الثانی و سپس اعمال نوروز و ماههای رومی تمام میشود. مناجات شعبانیه، در اعمال ماه شعبان، دعای ابوحمزه ثمالی، دعای افتتاح و دعای سحر معروف، اعمال شبهای قدر در اعمال ماه رمضان، دعای امام حسین در روز عرفه در اعمال ماه ذی الحجة جزو معروفترین و مشهورترین مطالب این بخش از مفاتیح به شمار میروند.
در این باب ابتدا مطالبی درباره آداب سفر و زیارت و نیز اذن دخول حرمها ذکر شده است. نخستین زیارت، زیارت رسول خدا(ص) است که بعد از آن، زیارت حضرت فاطمه(س) و سپس زیارت ائمه بقیع آمده است. علاوه بر زیارت دوازده امام، این بخش شامل زیارت امامزادگان و بعضی از بزرگان و علمای شیعه نیز میشود، زیارتهایی مثل زیارت حضرت حمزه،مسلم بن عقیل، فاطمه بنت اسد، شهدای جنگ احد، سلمان فارسی و غیره. اعمال برخی از مساجد معروف مثل مسجد کوفه، مسجد صعصعه نیز در این بخش گنجانده شده است.
در این بخش هشت مطلب به مفاتیح افزوده شده است که به اعتقاد شیخ عباس قمی نیاز مردم به این دعاها زیاد بوده است. این هشت مطلب عبارتند از:
باقیات الصالحات کتابی از شیخ عباس قمی است که خود آن را در حاشیه مفاتیح نوشته و منتشر کرده است. به گفته شیخ عباس قمی نگارش این بخش در جمعه ۱۹ محرم سال ۱۳۴۵ق به پایان رسیده است در چاپهای مختلف مفاتیح الجنان، این کتاب به همراه مفاتیح عرضه شده است. این کتاب دارای شش باب و بخشی به عنوان ملحقات است که عبارتاند از:
برخی منابع که شیخ عباس قمی در تألیف مفاتیح الجنان از آنها استفاده کرده و در این کتاب نام برده است، به شرح زیر است: