خیریه شعف
متن کامل دعای مشلول از باب اول: ادعیه کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی، همراه با ترجمه فارسی.
موسوم به دعاى «الشاب المأخوذ بذنبه» [یعنى: جوانى که به سبب گناهش گرفتار عذاب حق شده] این دعا از کتابهاى کفعمى و « مهج الدعوات» نقل شده، و دعایى است که آن را امیر المؤمنین علیه السّلام به جوانى که به خاطر گناه و ستم در حقّ پدرش شل شده بود آموز داد، جوان این دعا را خواند و حضرت رسول صلى الله علیه و آله را در خواب دید که دست مبارکش را بر اندام او کشید و فرمود: بر اسم اعظم خدا محافظ کن که کار تو به خیر خواهد بود، پس بیدار شد درحالىکه سالم شده بود و آن دعا این است:
اللهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ یَا حَیُّ لا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ یَا هُوَ یَا مَنْ لا یَعْلَمُ مَا هُوَ وَ لا کَیْفَ هُوَ وَ لا أَیْنَ هُوَ وَ لا حَیْثُ هُوَ اِلّا هُوَ یَا ذَا الْمُلْکِ وَ الْمَلَکُوتِ یَا ذَا الْعِزَّةِ وَ الْجَبَرُوتِ یَا مَلِکُ یَا قُدُّوسُ یَا سَلامُ یَا مُؤْمِنُ یَا مُهَیْمِنُ یَا عَزِیزُ یَا جَبَّارُ یَا مُتَکَبِّرُ یَا خَالِقُ یَا بَارِئُ یَا مُصَوِّرُ یَا مُفِیدُ یَا مُدَبِّرُ یَا شَدِیدُ یَا مُبْدِئُ یَا مُعِیدُ یَا مُبِیدُ یَا وَدُودُ یَا مَحْمُودُ یَا مَعْبُودُ
خدایا! از تو خواستارم به نامت، به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانىاش همیشگى است، اى داراى بزرگى و بزرگوارى، اى زنده اى همیشه پاینده، اى زنده، معبودى جز تو نیست، اى او، اى آنکه کسى نمىداند او چیست و نمىداند او چگونه است و نمىداند کجاست، و نمىداند در کدام سو است، اى داراى فرمانروایى و ملکوت، اى صاحب عزّت و جبروت، اى فرمانروا، اى منزّه از هرعیب، اى سلام، اى ایمنىبخش، اى پرشکوه، اى عزّتمند، اى دارنده قره، اى بزرگمنش، اى آفریننده، اى پدیدآوردنده، اى صورتگر، اى سودبخش اى تدبیر کننده، اى محکمکار، اى آغازگر، اى نابود کننده ستمگران، اى دوست نیکان، اى ستوده، اى پرستیده
یَا بَعِیدُ یَا قَرِیبُ یَا مُجِیبُ یَا رَقِیبُ یَا حَسِیبُ یَا بَدِیعُ یَا رَفِیعُ یَا مَنِیعُ یَا سَمِیعُ یَا عَلِیمُ یَا حَلِیمُ یَا کَرِیمُ یَا حَکِیمُ یَا قَدیِمُ یَا عَلِیُّ یَا عَظِیمُ یَا حَنَّانُ یَا مَنَّانُ یَا دَیَّانُ یَا مُسْتَعَانُ یَا جَلِیلُ یَا جَمِیلُ یَا وَکِیلُ یَا کَفِیلُ یَا مُقِیلُ یَا مُنِیلُ یَا نَبِیلُ یَا دَلِیلُ یَا هَادِی یَا بَادِی یَا أَوَّلُ یَا آخِرُ یَا ظَاهِرُ یَا بَاطِنُ یَا قَائِمُ یَا دَائِمُ یَا عَالِمُ یَا حَاکِمُ یَا قَاضِی یَا عَادِلُ یَا فَاصِلُ یَا وَاصِلُ یَا طَاهِرُ یَا مُطَهِّرُ یَا قَادِرُ یَا مُقْتَدِرُ یَا کَبِیرُ یَا مُتَکَبِّرُ یَا وَاحِدُ یَا أَحَدُ یَا صَمَدُ یَا مَنْ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُوا أَحَدٌ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ صَاحِبَةٌ وَ لا کَانَ مَعَهُ وَزِیرٌ،
اى دور از هر چیز، اى نزدیک به هرچیز، اى اجابت کننده، اى دیدبان، اى حسابرس، اى نورآفرین، اى بلندمرتبه، اى ارجمند، اى شنوا، اى دانا، اى بردبار، اى بزرگوار، اى فرزانه، اى دیرینه، اى والا، اى بزرگ، اى پرمهر، اى عطابخش، اى جزادهنده، اى یارى کننده، اى با جلالت، اى زیبا، اى کارگزار، اى کفایت کننده، اى بخشنده لغزش، اى رساننده نعمت، اى شریف، اى رهنما، اى هدایتگر، اى آغازگر، اى اوّل، اى آخر، اى آشکار، اى پنهان، اى استوار، اى پایدار، اى آگاه، اى حکمران، اى داور، اى دادگر، اى جدا کننده، اى پیونددهنده، اى پاک، اى پاک کننده، اى توانا، اى نیرومند، اى بزرگ، اى بزگمنش، اى یگانه، اى یکتا، اى مقصود دل نیازمندان، اى آنکه نزاده وزاده نشده، و همتایى ندارد و همسرى برایش نباشد و وزیرى با او نبوده
وَ لا اتَّخَذَ مَعَهُ مُشِیرا وَ لا احْتَاجَ إِلَى ظَهِیرٍ وَ لا کَانَ مَعَهُ مِنْ إِلَهٍ غَیْرُهُ لا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ فَتَعَالَیْتَ عَمَّا یَقُولُ الظَّالِمُونَ عُلُوّا کَبِیرا یَا عَلِیُّ یَا شَامِخُ یَا بَاذِخُ یَا فَتَّاحُ یَا نَفَّاحُ یَا مُرْتَاحُ یَا مُفَرِّجُ یَا نَاصِرُ یَا مُنْتَصِرُ یَا مُدْرِکُ یَا مُهْلِکُ یَا مُنْتَقِمُ یَا بَاعِثُ یَا وَارِثُ یَا طَالِبُ یَا غَالِبُ یَا مَنْ لا یَفُوتُهُ هَارِبٌ یَا تَوَّابُ یَا أَوَّابُ یَا وَهَّابُ یَا مُسَبِّبَ الْأَسْبَابِ یَا مُفَتِّحَ الْأَبْوَابِ یَا مَنْ حَیْثُمَا دُعِیَ أَجَابَ یَا طَهُورُ یَا شَکُورُ یَا عَفَوُّ یَا غَفُورُ یَا نُورَ النُّورِ یَا مُدَبِّرَ الْأُمُورِ،
و براى خود مشاورى نگرفته و به پشتیبانى نیازمند نگشته و با او جز او معبودى نبوده است، نیست معبودى جز تو، تو برتر از آنى که ستمکاران گویند بسیار برترى، اى والا بلندمرتبه، اى عطابخش، اى گشایشگر، اى بخشایشگر، اى فرخبخش دلها، اى غمزدا، اى یارى رسان، اى یارى ستان، اى دریابنده، اى نابود کننده، اى انتقام گیرنده، اى برانگیزنده، اى وارث، اى خواهان، اى چیره، اى که گریزندهاى از دستش نگریزد، اى بسیار توبهپذیر، اى بسیار پذیراى بندگان، اى بسیار بخشنده، اى فراهم آورنده سببها، اى گشاینده درها، اى آنکه هرگاه و هرجا خوانده شود اجابت نماید، اى پاک کننده، اى قدردان صالحان اى با گذشت، اى آمرزنده، اى روشنایى نور، اى مدبّر امور
یَا لَطِیفُ یَا خَبِیرُ یَا مُجِیرُ یَا مُنِیرُ یَا بَصِیرُ یَا ظَهِیرُ یَا کَبِیرُ یَا وِتْرُ یَا فَرْدُ یَا أَبَدُ یَا سَنَدُ یَا صَمَدُ یَا کَافِی یَا شَافِی یَا وَافِی یَا مُعَافِی یَا مُحْسِنُ یَا مُجْمِلُ یَا مُنْعِمُ یَا مُفْضِلُ یَا مُتَکَرِّمُ یَا مُتَفَرِّدُ یَا مَنْ عَلا فَقَهَرَ یَا مَنْ مَلَکَ فَقَدَرَ یَا مَنْ بَطَنَ فَخَبَرَ یَا مَنْ عُبِدَ فَشَکَرَ یَا مَنْ عُصِیَ فَغَفَرَ یَا مَنْ لا تَحْوِیهِ [یَحْوِیهِ] الْفِکَرُ وَ لا یُدْرِکُهُ بَصَرٌ وَ لا یَخْفَى عَلَیْهِ أَثَرٌ یَا رَازِقَ الْبَشَرِ یَا مُقَدِّرَ کُلِّ قَدَرٍ،
اى مهربان، اى آگاه، اى پناهدهنده، اى روشنىبخش، اى مددرسان اى بزرگ، اى یکتا، اى یگانه اى پاینده، اى تکیهگاه، اى بىنیاز، اى کفایت کننده، اى شفابخش، اى وفا کننده، اى عافیتبخش، اى نیکوکار، اى زیبایىبخش، اى نعمت افزا، اى فزونبخش اى گرامى، اى بىهمتا، اى آنکه بلندى گرفت و چیره گشت، اى آنکه در فرمانروایىاش توانا شد، اى آنکه پنهان و آگاه گشت، اى آنکه پرستیده شد و پذیرفت، اى آنکه نافرمانى شد و آمرزید، اى آنکه اندیشه نگنجایدش، و دیدهاى او را در نیابد، و اثرى بر او پوشیده نماند، اى روزىدهنده بشر، اى اندازهگیر هر اندازه
یَا عَالِیَ الْمَکَانِ یَا شَدِیدَ الْأَرْکَانِ یَا مُبَدِّلَ الزَّمَانِ یَا قَابِلَ الْقُرْبَانِ یَا ذَا الْمَنِّ وَ الْإِحْسَانِ یَا ذَا الْعِزَّةِ وَ السُّلْطَانِ یَا رَحِیمُ یَا رَحْمَانُ یَا مَنْ هُوَ کَلَّ یَوْمٍ فِی شَأْنٍ یَا مَنْ لا یَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ یَا عَظِیمَ الشَّأْنِ یَا مَنْ هُوَ بِکُلِّ مَکَانٍ یَا سَامِعَ الْأَصْوَاتِ یَا مُجِیبَ الدَّعَوَاتِ یَا مُنْجِحَ الطَّلِبَاتِ یَا قَاضِیَ الْحَاجَاتِ یَا مُنْزِلَ الْبَرَکَاتِ یَا رَاحِمَ الْعَبَرَاتِ یَا مُقِیلَ الْعَثَرَاتِ یَا کَاشِفَ الْکُرُبَاتِ یَا وَلِیَّ الْحَسَنَاتِ یَا رَافِعَ الدَّرَجَاتِ،
اى والا جاه، اى استوار پایه، اى گرداننده روزگار، اى پذیرنده قربانى، اى منتّگذار نیکوکار، اى داراى شکوه و سلطنت، اى مهربان، اى بخشنده، اى کسىکه هر روز در کارى است، اى آنکه کارى از کار دیگر بازش ندارد، اى بلندمرتبه، اى آنکه در هر جا هست، اى شنونده نجواها، اى اجابت کننده دعاها، اى برآورنده خواستهها و نیازها، اى فرو فرستنده برکات، اى رحم کننده بر اشکها، اى درگذرنده از لغزشها، اى برطرف کننده ناراحتیها، اى سرچشمه خوبیها، اى بالابرنده درجات
یَا مُؤْتِیَ السُّؤْلاتِ یَا مُحْیِیَ الْأَمْوَاتِ یَا جَامِعَ الشَّتَاتِ یَا مُطَّلِعا عَلَى النِّیَّاتِ یَا رَادَّ مَا قَدْ فَاتَ یَا مَنْ لا تَشْتَبِهُ عَلَیْهِ الْأَصْوَاتُ یَا مَنْ لا تُضْجِرُهُ الْمَسْأَلاتُ وَ لا تَغْشَاهُ الظُّلُمَاتُ یَا نُورَ الْأَرْضِ وَ السَّمَاوَاتِ یَا سَابِغَ النِّعَمِ یَا دَافِعَ النِّقَمِ یَا بَارِئَ النَّسَمِ یَا جَامِعَ الْأُمَمِ یَا شَافِیَ السَّقَمِ یَا خَالِقَ النُّورِ وَ الظُّلَمِ یَا ذَا الْجُودِ وَ الْکَرَمِ یَا مَنْ لا یَطَأُ عَرْشَهُ قَدَمٌ یَا أَجْوَدَ الْأَجْوَدِینَ یَا أَکْرَمَ الْأَکْرَمِینَ یَا أَسْمَعَ السَّامِعِینَ یَا أَبْصَرَ النَّاظِرِینَ یَا جَارَ الْمُسْتَجِیرِینَ،
اى درهنده خواستهها، اى زنده کننده مردگان، اى گرد آورنده پراکندهها، اى آگاه از نیتّها، اى برگرداننده آنچه از دست رفته، اى کسىکه نجواها بر او مشتبه نشود، اى کسىکه درخواستها او را به ستوه نیاورد، و تاریکیها او را فرا نگیرد، اى روشنى زمین و آسمانها، اى فروریز نعمتها، اى دفع کننده بدفرجامیها، اى آفریننده آدمیان، اى گرد آورنده امّتها، اى شفابخش دردها، اى پدیدآورنده روشنى و تاریکیها، اى صاحب جود و کرم، اى آنکه به عرشش قدمى پاى ننهد، اى بخشندهترین بخشندگان، اى کریمترین کریمان، اى شنواترین شنوایان، اى بیناترین بینایان، اى پناه پناهجویان
یَا أَمَانَ الْخَائِفِینَ یَا ظَهْرَ اللاجِینَ یَا وَلِیَّ الْمُؤْمِنِینَ یَا غِیَاثَ الْمُسْتَغِیثِینَ یَا غَایَةَ الطَّالِبِینَ یَا صَاحِبَ کُلِّ غَرِیبٍ یَا مُونِسَ کُلِّ وَحِیدٍ یَا مَلْجَأَ کُلِّ طَرِیدٍ یَا مَأْوَى کُلِّ شَرِیدٍ یَا حَافِظَ کُلِّ ضَالَّةٍ یَا رَاحِمَ الشَّیْخِ الْکَبِیرِ یَا رَازِقَ الطِّفْلِ الصَّغِیرِ یَا جَابِرَ الْعَظْمِ الْکَسِیرِ یَا فَاکَّ کُلِّ أَسِیرٍ یَا مُغْنِیَ الْبَائِسِ الْفَقِیرِ یَا عِصْمَةَ الْخَائِفِ الْمُسْتَجِیرِ یَا مَنْ لَهُ التَّدْبِیرُ وَ التَّقْدِیرُ یَا مَنِ الْعَسِیرُ عَلَیْهِ سَهْلٌ یَسِیرٌ یَا مَنْ لا یَحْتَاجُ إِلَى تَفْسِیرٍ،
اى امان هراسناکان، اى تکیهگاه پناهندگان اى سرپرست مؤمنان، اى فریادرس فریادکنندگان، اى مقصود دل نیازمندان، اى کس هر بىکس، اى همدم هر تنها، اى پناه هر رانده، اى مأواى هر آواره، اى نگهدار هر گمشده، اى مهرورز سالخوردگان، اى روزىدهنده کودکان خردسال، اى ترمیم کننده استخوان شکسته، اى رهاننده هر اسیر اى بىنیاز کننده هر بینواى تهدیست، اى پناه هر ترسان پناهجو، اى آنکه تدبیر و تقدیر از آن اوست، اى آنکه دشواریها براى او سهل و آسان است، اى آنکه نیازمند به دلیل و تفسیر نیست
یَا مَنْ هُوَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ یَا مَنْ هُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ خَبِیرٌ یَا مَنْ هُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصِیرٌ یَا مُرْسِلَ الرِّیَاحِ یَا فَالِقَ الْإِصْبَاحِ یَا بَاعِثَ الْأَرْوَاحِ یَا ذَا الْجُودِ وَ السَّمَاحِ یَا مَنْ بِیَدِهِ کُلُّ مِفْتَاحٍ یَا سَامِعَ کُلِّ صَوْتٍ یَا سَابِقَ کُلِّ فَوْتٍ یَا مُحْیِیَ کُلِّ نَفْسٍ بَعْدَ الْمَوْتِ یَا عُدَّتِی فِی شِدَّتِی یَا حَافِظِی فِی غُرْبَتِی یَا مُونِسِی فِی وَحْدَتِی یَا وَلِیِّی فِی نِعْمَتِی یَا کَهْفِی حِینَ تُعْیِینِی الْمَذَاهِبُ وَ تُسَلِّمُنِی الْأَقَارِبُ وَ یَخْذُلُنِی کُلُّ صَاحِبٍ یَا عِمَادَ مَنْ لا عِمَادَ لَهُ،
اى آنکه بر هر کارى تواناست، اى آنکه به هر چیزى داناست، اى آن به همهچیز بیناست، اى فرستنده بادها، اى شکافنده روشنى صبح اى برانگیزنده ارواح، اى صاحب جود و بخشش، اى آنکه هر کلیدى به دست اوست، اى شنونده هر نجوا اى پیشتر از هر آنچه گذشته، اى حیاتبخش هر جان پس از مرگ، اى توشهام در سختى، اى نگهدارم در غربت، اى همدمم در تنهایى، اى سرپرستم در نعمت، اى پناهم آنگاه که روشهاى ناهنجار درماندهام سازد و نزدیکان رهایم کنند، و هر همدمى دست از یارىام بردارد، اى تکیهگاه آنکه تکیهگاهى ندارد
یَا سَنَدَ مَنْ لا سَنَدَ لَهُ یَا ذُخْرَ مَنْ لا ذُخْرَ لَهُ یَا حِرْزَ مَنْ لا حِرْزَ لَهُ یَا کَهْفَ مَنْ لا کَهْفَ لَهُ یَا کَنْزَ مَنْ لا کَنْزَ لَهُ یَا رُکْنَ مَنْ لا رُکْنَ لَهُ یَا غِیَاثَ مَنْ لا غِیَاثَ لَهُ یَا جَارَ مَنْ لا جَارَ لَهُ یَا جَارِیَ اللَّصِیقَ یَا رُکْنِیَ الْوَثِیقَ یَا إِلَهِی بِالتَّحْقِیقِ یَا رَبَّ الْبَیْتِ الْعَتِیقِ یَا شَفِیقُ یَا رَفِیقُ فُکَّنِی مِنْ حَلَقِ الْمَضِیقِ وَ اصْرِفْ عَنِّی کُلَّ هَمٍّ وَ غَمٍّ وَ ضِیقٍ وَ اکْفِنِی شَرَّ مَا لا أُطِیقُ وَ أَعِنِّی عَلَى مَا أُطِیقُ یَا رَادَّ یُوسُفَ عَلَى یَعْقُوبَ یَا کَاشِفَ ضُرِّ أَیُّوبَ یَا غَافِرَ ذَنْبِ دَاوُدَ یَا رَافِعَ عِیسَى ابْنِ مَرْیَمَ وَ مُنْجِیَهُ مِنْ أَیْدِی الْیَهُودِ یَا مُجِیبَ نِدَاءِ یُونُسَ فِی الظُّلُمَاتِ یَا مُصْطَفِیَ مُوسَى بِالْکَلِمَاتِ،
اى پشتوانه کسىکه پشتوپناهى ندارد اى اندوخته هر بىاندوخته، اى نگهدار آنکه نگهدارى ندارد، اى پناه بىپناهان، اى گنجینه کسىکه برایش گنج نیست اى تکیهگاه هر بىکس، اى فریادرس آنکه برایش فریادرسى نیست، اى همسایه بىهمسایگان، اى همسایه همراه من اى تکیهگاه محکم، اى خداى من به حقیقت، اى پرورگار خانه کعبه، اى مهربان اى دوست، رهایم کن از بندهاى تنگناها، و هر غم و اندوه و تنگى را از من برگردان و شرّ آنچه را تاب نیاورم از من دور ساز و بر آنچه مىتوانم یارىام ده، اى بازگرداننده یوسف نزد یعقوب، اى برطرف کننده رنج ایّوب، اى آمرزنده خطاى داود، اى بالا برنده عیسى بن مریم و رهایىبخش او از دست یهود، اى پاسخدهنده به نداى یونس در دل تاریکیها اى برگزیننده موسى براى سخنگویى
یَا مَنْ غَفَرَ لِآدَمَ خَطِیئَتَهُ وَ رَفَعَ إِدْرِیسَ مَکَانا عَلِیّا بِرَحْمَتِهِ یَا مَنْ نَجَّى نُوحا مِنَ الْغَرَقِ یَا مَنْ أَهْلَکَ عَادا الْأُولَى وَ ثَمُودَ فَمَا أَبْقَى وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ کَانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَ أَطْغَى وَ الْمُؤْتَفِکَةَ أَهْوَى یَا مَنْ دَمَّرَ عَلَى قَوْمِ لُوطٍ وَ دَمْدَمَ عَلَى قَوْمِ شُعَیْبٍ یَا مَنِ اتَّخَذَ إِبْرَاهِیمَ خَلِیلا یَا مَنِ اتَّخَذَ مُوسَى کَلِیما وَ اتَّخَذَ مُحَمَّدا صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ حَبِیبا یَا مُؤْتِیَ لُقْمَانَ الْحِکْمَةَ وَ الْوَاهِبَ لِسُلَیْمَانَ مُلْکا لا یَنْبَغِی لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ یَا مَنْ نَصَرَ ذَا الْقَرْنَیْنِ عَلَى الْمُلُوکِ الْجَبَابِرَةِ یَا مَنْ أَعْطَى الْخِضْرَ الْحَیَاةَ وَ رَدَّ لِیُوشَعَ بْنِ نُونٍ الشَّمْسَ بَعْدَ غُرُوبِهَا،
اى آنکه خطاى آدم را بخشید و ادریس را به رحمت خویش به جایگاه بلندى برکشید، اى آنکه نوح را از غرق شدن نجات بخشید، اى آنکه هلاک ساخت قوم عاد نخستین و قوم ثمود را و هیچکس از آنان را باقى نگذاشت، و پیش از آنها قوم نوح را هلاک نمود زیرا آنها ستمکارتر و سرکشتر بودند و نابود ساخت افترازنندگان را که در زمین فرو رفتند، اى آنکه بر قوم لوط واژگون نمود، و بر قوم شعیب عذابى دردناک فرستاد، اى آنکه ابراهیم را دوست خویش ساخت، اى آنکه موسى را همسخن خود ساخت، و محمد) درود خدا بر او و همه خاندانش (را محبوب خویش برگرفت، اى بخشنده حکمت به لقمان و بخشنده فرمانروایى به سلیمان، چنان فرمانروایى که براى احدى پس او سزاوار نیست، اى آنکه ذو القرنین را بر فرمانروایان سرکش پیروز نمود، اى آنکه به خضر زندگى جاودان عطا فرمود، و خورشید را پس از غروبش براى یوشع بن نون برگرداند
یَا مَنْ رَبَطَ عَلَى قَلْبِ أُمِّ مُوسَى وَ أَحْصَنَ فَرْجَ مَرْیَمَ ابْنَتِ عِمْرَانَ یَا مَنْ حَصَّنَ یَحْیَى بْنَ زَکَرِیَّا مِنَ الذَّنْبِ وَ سَکَّنَ عَنْ مُوسَى الْغَضَبَ یَا مَنْ بَشَّرَ زَکَرِیَّا بِیَحْیَى یَا مَنْ فَدَى إِسْمَاعِیلَ مِنَ الذَّبْحِ بِذِبْحٍ عَظِیمٍ یَا مَنْ قَبِلَ قُرْبَانَ هَابِیلَ وَ جَعَلَ اللَّعْنَةَ عَلَى قَابِیلَ یَا هَازِمَ الْأَحْزَابِ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَلَى جَمِیعِ الْمُرْسَلِینَ وَ مَلائِکَتِکَ الْمُقَرَّبِینَ وَ أَهْلِ طَاعَتِکَ أَجْمَعِینَ وَ أَسْأَلُکَ بِکُلِّ مَسْأَلَةٍ سَأَلَکَ بِهَا أَحَدٌ مِمَّنْ رَضِیتَ عَنْهُ فَحَتَمْتَ لَهُ عَلَى الْإِجَابَةِ یَا اللهُ یَا اللهُ یَا اللهُ یَا رَحْمَانُ یَا رَحْمَانُ یَا رَحْمَانُ یَا رَحِیمُ یَا رَحِیمُ یَا رَحِیمُ،
اى آنکه آرامش بخشید به قلب مادر موسى و عفت و پاکى مریم دختر عمران را حفظ نمود، اى آنکه یحیى پسر زکریّا را از گناه پاک داشت و خشم را از موسى باز نشاند، اى آنکه زکریّا را به تولّد یحیى مژده داد، اى آنکه با فرستادن ذبح عظیم، اسماعیل را از ذبح شدن نجات داد، اى آنکه قربانى هابیل را پذیرفت، و لعنت را بر قابیل قرار داد، اى گرزدهنده گروهها دشمن محمّد (درود خدا بر او و خاندانش)، بر محمّد و خاندان محمّد و بر همه فرستادگان و فرشتگان بارگاهت و بر اهل طاعتت همگان درود فرست، و از تو خواستارم هر خواهشى را که بندگان مورد خشنودیت از تو خواستهاند، و اجابت خواهش آنها حتم فرمودى، اى خدا، اى خدا، اى خدا، اى بخشنده، اى بخشنده، اى بخشنده، اى مهربان، اى مهربان، اى مهربان
یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ بِهِ بِهِ بِهِ بِهِ بِهِ بِهِ بِهِ أَسْأَلُکَ بِکُلِّ اسْمٍ سَمَّیْتَ بِهِ نَفْسَکَ أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِی شَیْءٍ مِنْ کُتُبِکَ أَوْ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِی عِلْمِ الْغَیْبِ عِنْدَکَ وَ بِمَعَاقِدِ الْعِزِّ مِنْ عَرْشِکَ وَ بِمُنْتَهَى الرَّحْمَةِ مِنْ کِتَابِکَ وَ بِمَا لَوْ أَنَّ مَا فِی الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَ الْبَحْرُ یَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَا نَفِدَتْ کَلِمَاتُ اللهِ إِنَّ اللهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ وَ أَسْأَلُکَ بِأَسْمَائِکَ الْحُسْنَى الَّتِی نَعَتَّهَا فِی کِتَابِکَ فَقُلْتَ:
اى داراى شکوه و کرامت، اى داراى شکوه و کرامت، اى داراى شکوه و کرامت، به او، به او، به او، به او، به او، به او، به او، از تو خواستارم به هر نامى که خود را به آن نامیدى، یا آن را در کتابى از کتابهایت فرو فرستادى، یا آن را در علم غیبت نزد خود نگاه داشتى، و به بندگاههاى بلند عرشت، و و به انتهاى رحمت از کتاب سرنوشت خویش و به آنچه در این آیه است: «اگر همه درختان روى زمین قلم باشند و دریا هم مرکب شود که از پس آن هفت دریاى دیگر مدوش کنند کلمات خدا تمام نمىشود، همانا خدا عزیز است»، و تو را مىخوانم به نامهاى نیکویت که آنها را در کتابت وصف کرده و گفتى:
وَ للهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَ قُلْتَ ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ وَ قُلْتَ وَ إِذَا سَأَلَکَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ وَ قُلْتَ یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللهِ إِنَّ اللهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ وَ أَنَا أَسْأَلُکَ یَا إِلَهِی وَ أَدْعُوکَ یَا رَبِّ وَ أَرْجُوکَ یَا سَیِّدِی وَ أَطْمَعُ فِی إِجَابَتِی یَا مَوْلایَ کَمَا وَعَدْتَنِی وَ قَدْ دَعَوْتُکَ کَمَا أَمَرْتَنِی فَافْعَلْ بِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ یَا کَرِیمُ وَ الْحَمْدُ للهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ وَ صَلَّى اللهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِینَ
«و براى خدا نامهاى نیکوست، پس خدا را به آنها بخوانید»، و نیز گفتى: «مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم»، و گفتى: «هرگاه بندگانم از تو درباره من بپرسند پس به یقین من به آنان نزدیکم، دعاى دعا کننده را هرگاه دعا کند پاسخ مىدهم»، و گفتى: «اى بندگانم که بر خود اسراف کردید از رحمت خدا ناامید نباشید، همانا خدا همه گناهان را مىآمرزد، به یقین او آمرزنده مهربان است «و من از تو درخواست مىکنم اى خداى من و تو را مىخوانم اى پروردگارم، و به تو امیدوارم اى آقایم و در اجابت دعایم به تو طمع دارم اى مولایم، آنطور که به من وعده اجابت دادى، تو را خواندم، و آنگونه که به من امر فرمودى، پس با من چنان رفتار کن که سزاوار تو است اى کریم و سپاس خداى را پروردگار جهانیان و درود خدا بر محمّد و خاندانش همگان
پس خاجت خود را ذکر کن که انشا الله تعالى برآورده خواهد شد و در روایت «مهج الدعوات» است که این دعا را هرگز بدون طهارت نخوان
در باب صدقه امام باقر (ع) می فرمایند :
صدقه 70 بلا از بلاهای دنیا را به همراه مرگ بد را از انسان دفع می کند و صدقه دهنده هر گز با مرگ بد نمی میرد علاوه بر اجر اخروی که برای او ذخیره می شود .
تالیف شیخ عباس قمی که بین سال های 1294 – 1359 هجری قمری که برابر با 1255 – 1318 هجری شمسی می زیست و در حرم امام علی(ع) در نجف مدفون گشت. کتاب مفاتیح الجنان مجموعه ای است از دعاها ، مناجات و زیارات و اعمال مخصوص ماه های سال می باشد که برگرفته از احادیث و یا روایاتی که از پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار بیان شده است که به زبان عربی نوشته شده است و شیخ در ابتدای بعضی از دعاها و یا زیارات و اعمال توضیحاتی به فارسی درج کرده است .قسمت اعظمی از کتاب مفاتیح الجنان در حقیقت اقتباس شده از کتاب های (زادالمعال علامه مجلسی ، اقبال سید بن طاووی و مصباح کفعمی می باشد )
دیری نگذشت که در تمام ایران نسخه هایی از این کتاب در مساجد ، زیارتگاه ها پخش شد و مسلمانان جهت خواندن دعاها و زیارات در اماکن مقدس از آن استفاده نمودند این کتاب را خوشنویسان بزرگی چون طاهر خوشنویس،مصباحزاده، میرزا احمد زنجانی، محمدرضا افشاری و دیگران با خط نسخ و نستعلیق نوشتهاند.
توضیحاتی که شیخ عباس قمی ابتدای هر دعا یا زیارت یا اعمال آورده، به زبان فارسی است. اما متن دعاها و زیارتها که به عربی است توسط برخی از مترجمان به فارسی ترجمه شدهاند. معروفترین و رایجترین ترجمه فارسی مفاتیح، ترجمه مهدی الهی قمشهای است.
مفاتیح به زبانهای دیگر از جمله انگلیسی (دست کم چهار ترجمه)، فرانسوی، ترکی، اردو و اسپانیایی نیز ترجمه شده است
کتاب مفاتیح الجنان از آن جهت که شامل بسیاری از ادعیه و زیارات و اعمال مورد نیاز مردم در زندگی روزمره مردم بوده است و متنون درج شده آن از لحاظ سندی و روایی معتبر می باشد بسیار مورد توجه مخصوصا مردم ایران قرار گرفته است و تا به حدی که در اکثر اماکن مذهبی و حتی خانه ها در کنار کتاب قرآن کریم قرار گرفته است .
آورده اند که شیخ عباس قمی مفاتیح را بهانگیزه اصلاح کتاب مِفتاح الجنان( نوشته است که در آن زمان رایج و دعاهای بدون سندی در آن بوده است ) و کسانی از او خواسته بودند که دعاهای سنددار کتاب را جدا نموده به همراه سایر دعاهای معتبر بنویسد که ماحصل کار منجر به تالیف کتاب مفاتیح الجنان گشت .
قابل توجه است که از ابتدای انقلاب اسلامی تا کنون چیزی حدود 45 سال گذشته بیش از 28 میلیون نسخه از کتاب مفاتیح الجنان چاپ شده است و این عدد به غیر منتخب مفاتیح و یا کتب دیگری که اقتباس از مفاتیح الجنان است می باشد که خود بر اهمیت این کتاب و مورد استفاده قرار گرفتن آن توسط مردم ایران دارد .
مفاتیح الجنان یک بخش اصلی دارد که در سه باب شکل یافته است.
شیخ عباس قمی دعاها را به همراه سند نیاورده است، بلکه فقط بیان کرده دعا را از کدام منبع نقل میکند.
معمولاً در ابتدای مفاتیح الجنان، چند سوره بلند و کوچک قرآن چاپ میشو که در اصل کتاب نیامده است
شامل تعقیبات نمازها، اعمال شب و روز و ایام هفته، نمازهای معروف مثل نماز حضرت رسول(ص)، نماز امیرالمؤمنین(ع)، نماز حضرت فاطمه(س)،نماز جعفر طیار، زیارت ائمه در روزهای هفته، برخی از دعاها و مناجاتها
این باب برای بیان اعمال مستحبی در طول سال قمری تنظیم شده است. مطالب این قسمت از ماه رجب شروع شده و با اعمال ماه جمادی الثانی و سپس اعمال نوروز و ماههای رومی تمام میشود. مناجات شعبانیه، در اعمال ماه شعبان، دعای ابوحمزه ثمالی، دعای افتتاح و دعای سحر معروف، اعمال شبهای قدر در اعمال ماه رمضان، دعای امام حسین در روز عرفه در اعمال ماه ذی الحجة جزو معروفترین و مشهورترین مطالب این بخش از مفاتیح به شمار میروند.
در این باب ابتدا مطالبی درباره آداب سفر و زیارت و نیز اذن دخول حرمها ذکر شده است. نخستین زیارت، زیارت رسول خدا(ص) است که بعد از آن، زیارت حضرت فاطمه(س) و سپس زیارت ائمه بقیع آمده است. علاوه بر زیارت دوازده امام، این بخش شامل زیارت امامزادگان و بعضی از بزرگان و علمای شیعه نیز میشود، زیارتهایی مثل زیارت حضرت حمزه،مسلم بن عقیل، فاطمه بنت اسد، شهدای جنگ احد، سلمان فارسی و غیره. اعمال برخی از مساجد معروف مثل مسجد کوفه، مسجد صعصعه نیز در این بخش گنجانده شده است.
در این بخش هشت مطلب به مفاتیح افزوده شده است که به اعتقاد شیخ عباس قمی نیاز مردم به این دعاها زیاد بوده است. این هشت مطلب عبارتند از:
باقیات الصالحات کتابی از شیخ عباس قمی است که خود آن را در حاشیه مفاتیح نوشته و منتشر کرده است. به گفته شیخ عباس قمی نگارش این بخش در جمعه ۱۹ محرم سال ۱۳۴۵ق به پایان رسیده است در چاپهای مختلف مفاتیح الجنان، این کتاب به همراه مفاتیح عرضه شده است. این کتاب دارای شش باب و بخشی به عنوان ملحقات است که عبارتاند از:
برخی منابع که شیخ عباس قمی در تألیف مفاتیح الجنان از آنها استفاده کرده و در این کتاب نام برده است، به شرح زیر است: