خیریه شعف
متن کامل مناجات طلب روزی از رساله باقیات الصالحات کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی، همراه با ترجمه فارسی.
اَللّهُمَّ اَرْسِلْ عَلَىَّ سِجالَ رِزْقِکَ مِدْراراً وَاَمْطِرْ عَلَىَّ سَحآئِبَ اِفْضالِکَ غِزاراً وَ اَدِمْ غَیْثَ نَیْلِکَ اِلَىَّ سِجالاً وَاَسْبِلْ مَزیدَ نِعَمِکَ عَلى خُلَّتى اِسْبالاً وَاَفْقِرْنى بِجُودِکَ اِلَیْکَ وَ اَغْنِنى عَمَّنْ یَطْلُبُ مالَدَیْکَ وَ داوِدآءَ فَقْرى بِدَوآءِ فَضْلِکَ وَانْعَشْ صَرْعَةَ عَیْلَتى بِطَوْلِکَ وَ تَصَدَّقَ عَلى اِقْلالى بِکَثْرةِ عَطائِکَ وَ عَلَى اخْتِلالى بِکَریمِ حِبائِکَ وَ سَهِّلْ رَبِّ سَبیلَ الرِّزْقِ اِلَىَّ وَ ثَبِّتْ قَواعِدَهُ لَدَىَّ وَ بَجِّسْ لى عُیُونَ سَعَتِهِ بِرَحْمَتِکَ وَ فَجِّرْ اَنْهارَ رَغَدِ الْعَیْشِ قِبَلى بِرَاْفَتِکَ وَاَجْدِبْ اَرْضَ فَقْرى وَاَخْصِبْ جَدْبَ ضُرّى وَاصْرِفْ عَنّى فِى الرِّزْقَ الْعَوآئِقَ وَاقْطَعْ عَنّى مِنَ الضّیقِ الْعَلائِقَ وَارْمِنى مِنْ سَعَةِ الرِّزْقِ اَللّهُمَّ بِاَخْصَب سِهامِهِ وَاحْبُنى مِنْ رَغَدِ الْعَیْشِ بِاَکْثَرِ دَوامِهِ وَاکْسُنىِ اللهُمَّ سَرابیلَ السَّعَةِ وَ جَلابیبَ الدَّعَةِ فَاِنّى یا رَبِّ مُنْتَظِرٌ لاِِنْعامِکَ بِحَذْفِ الْمَضیقِ وَلِتَطَوُّلِکَ بِقَطْعِ التَّعْویقِ
خدایا دلوهاى روزىات را ریزان به سوى من ارسال فرما، و ابرهاى فزونبخشات را فراوان بر من ببار، و باران عطایت را چون سینههاى ریزان بر من تداوم بخش، و بریزان فزونى نعمتت را بر ظرف نیازم ریزاندنى کامل، و به حق جودت نیازمندم کن، و از کسىکه آنچه را نزد توست مىطلبد، بىنیازم گردان، و درد ندارىام را به داروى فضلت درمان کن، و با عطاى هموارهات افتادگى ندارىام را بلند فرما، و به کثرت عطایت بر تهیدستىام تصدّق نما، و به جایزه کریمانهات نیازمندىام را صدقه بده، و راه روزى را پروردگارا به سوى من هموار کن، و پایههایش را برایم پایدار نما، و چشمههاى فراخىاش را به رحمتت برایم بشکاف، و با رأفتت بهرهاى زندگى خوش را از جانب من روان کن، و زمین ندارىام را بخشکان، و سرزمین خشک بدحالىام را سرسبز کن، و موانع روزى را از من بگردان، و بندهاى فشار و سختى را از من قطع فرما، و مرا هدف وسعت رزق قرار ده، خدایا به پرخیرترین تیرهایش، و مرا از زندگى خوش به بیشتر پایندگىاش مخصوص فرما، و بپوشان بر من خدایا پیراهن فراخى رزق را، و جامههاى راحت را، پس من اى پروردگارم در انتظار نعمتبخشىات به سر مىبرم با رفع تنگدستى، و عطاى پیوستهات را با قطع به تأخیر افتادن
وَ لِتَفَضُّلِکَ بِاِزالَةِ التَّقْتیرِ وَ لِوُصُولِ حَبْلى بِکَرَمِکَ بِالتَّیْسیرِ وَ اَمْطِرِ اللهُمَّ عَلَىَّ سَمآءَ رِزْقِکَ بِسِجالِ الدِّیَمِ وَاَغْنِنى عَنْ خَلْقِکَ بِعَوائِدِ النِّعَمِ وَارْمِ مَقاتِلَ الاِْقْتارِ مِنّى وَاحْمِلْ کَشْفَ الضُّرِّ عَنّى عَلى مَطایَا الاِْعْجالِ وَاضْرِبْ عَنّى الضّیقَ بِسَیْفِ الاِْسْتیصالِ وَاَتْحِفْنى رَبِّ مِنْکَ بِسَعَةِ الاِْفْضالِ وَامْدُدْنى بِنُمُوِّ الاَْمْوالِ وَاحْرُسْنى مِنْ ضیقِ الاِْقْلالِ وَاقْبِضْ عَنّى سُوءَ الْجَدْبِ وَابْسُطْ لى بِساطَ الخِصْبِ وَ اسْقِنى مِنْ ماءِ رِزْقِکَ غَدَقاً وَ انْهَجْ لى مِنْ عَمیمِ بَذْلِکَ طُرُقاً وَ فاجِئْنى بِالثَّرْوَةِ وَالْمالِ وَانْعَشْنى بِهِ مِنْ صَرْعَةِ الاِْقْلالِ وَ صَبِّحْنى بِالاِْسْتِظْهارِ وَ مَسِّنى بِالتَّمَکُّنِ مِنَ الْیَسارِ اِنَّکَ ذُو الطَّوْلِ الْعَظیمِ وَالْفَضْلِ الْعَمیمِ وَالْمَنِّ الْجَسیمِ وَ اَنْتَ الْجَوادُ الْکَریمُ
و تفضلّت را با از بین بردن سختى معیشت، و پیوستن رستهام را به کرمت با آسان شدن دشوارى. بباران خدایا بر من آسمان روزىات را به باران فراوان، و از بندگانت به واسطه بهرههاى نعمتها بىنیازم فرما، و هدف تیر قرار بده موارد کشندگى تنگدستىام را، و بار کن برطرفشدن بدحالىام را بر بارکشهاى شتاب، و گردن تنگى را از من به شمشیر نابودى بزن، و به من از جانب خود پروردگارا به فراخى فزونبخشى تحفه ده، و مرا با افزایش اموال مدد کن، و از سختى فقر پاسم بدار، و بدى قحط را از من بگیر، و سفره سرسبزى را برایم بگشا، و از آب روزىات آبم ده، آبى گوارا، و از بخشش فراگیر خود برایم روشن کن راهها، و ناگهان ثروت و دارایىام بده، و به سبب آن از زمین تنگدستى بلندم کن، و مرا به پشتیبانىات بامدادان برخیزان، و شامگاهان تواناى بر بىنیازى، به درستى که تو داراى عطاى پیوسته عظیم، و فضل همهگیر، و احسان بزرگى، تو بخشنده بزرگوارى
در باب صدقه امام باقر (ع) می فرمایند :
صدقه 70 بلا از بلاهای دنیا را به همراه مرگ بد را از انسان دفع می کند و صدقه دهنده هر گز با مرگ بد نمی میرد علاوه بر اجر اخروی که برای او ذخیره می شود .
تالیف شیخ عباس قمی که بین سال های 1294 – 1359 هجری قمری که برابر با 1255 – 1318 هجری شمسی می زیست و در حرم امام علی(ع) در نجف مدفون گشت. کتاب مفاتیح الجنان مجموعه ای است از دعاها ، مناجات و زیارات و اعمال مخصوص ماه های سال می باشد که برگرفته از احادیث و یا روایاتی که از پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار بیان شده است که به زبان عربی نوشته شده است و شیخ در ابتدای بعضی از دعاها و یا زیارات و اعمال توضیحاتی به فارسی درج کرده است .قسمت اعظمی از کتاب مفاتیح الجنان در حقیقت اقتباس شده از کتاب های (زادالمعال علامه مجلسی ، اقبال سید بن طاووی و مصباح کفعمی می باشد )
دیری نگذشت که در تمام ایران نسخه هایی از این کتاب در مساجد ، زیارتگاه ها پخش شد و مسلمانان جهت خواندن دعاها و زیارات در اماکن مقدس از آن استفاده نمودند این کتاب را خوشنویسان بزرگی چون طاهر خوشنویس،مصباحزاده، میرزا احمد زنجانی، محمدرضا افشاری و دیگران با خط نسخ و نستعلیق نوشتهاند.
توضیحاتی که شیخ عباس قمی ابتدای هر دعا یا زیارت یا اعمال آورده، به زبان فارسی است. اما متن دعاها و زیارتها که به عربی است توسط برخی از مترجمان به فارسی ترجمه شدهاند. معروفترین و رایجترین ترجمه فارسی مفاتیح، ترجمه مهدی الهی قمشهای است.
مفاتیح به زبانهای دیگر از جمله انگلیسی (دست کم چهار ترجمه)، فرانسوی، ترکی، اردو و اسپانیایی نیز ترجمه شده است
کتاب مفاتیح الجنان از آن جهت که شامل بسیاری از ادعیه و زیارات و اعمال مورد نیاز مردم در زندگی روزمره مردم بوده است و متنون درج شده آن از لحاظ سندی و روایی معتبر می باشد بسیار مورد توجه مخصوصا مردم ایران قرار گرفته است و تا به حدی که در اکثر اماکن مذهبی و حتی خانه ها در کنار کتاب قرآن کریم قرار گرفته است .
آورده اند که شیخ عباس قمی مفاتیح را بهانگیزه اصلاح کتاب مِفتاح الجنان( نوشته است که در آن زمان رایج و دعاهای بدون سندی در آن بوده است ) و کسانی از او خواسته بودند که دعاهای سنددار کتاب را جدا نموده به همراه سایر دعاهای معتبر بنویسد که ماحصل کار منجر به تالیف کتاب مفاتیح الجنان گشت .
قابل توجه است که از ابتدای انقلاب اسلامی تا کنون چیزی حدود 45 سال گذشته بیش از 28 میلیون نسخه از کتاب مفاتیح الجنان چاپ شده است و این عدد به غیر منتخب مفاتیح و یا کتب دیگری که اقتباس از مفاتیح الجنان است می باشد که خود بر اهمیت این کتاب و مورد استفاده قرار گرفتن آن توسط مردم ایران دارد .
مفاتیح الجنان یک بخش اصلی دارد که در سه باب شکل یافته است.
شیخ عباس قمی دعاها را به همراه سند نیاورده است، بلکه فقط بیان کرده دعا را از کدام منبع نقل میکند.
معمولاً در ابتدای مفاتیح الجنان، چند سوره بلند و کوچک قرآن چاپ میشو که در اصل کتاب نیامده است
شامل تعقیبات نمازها، اعمال شب و روز و ایام هفته، نمازهای معروف مثل نماز حضرت رسول(ص)، نماز امیرالمؤمنین(ع)، نماز حضرت فاطمه(س)،نماز جعفر طیار، زیارت ائمه در روزهای هفته، برخی از دعاها و مناجاتها
این باب برای بیان اعمال مستحبی در طول سال قمری تنظیم شده است. مطالب این قسمت از ماه رجب شروع شده و با اعمال ماه جمادی الثانی و سپس اعمال نوروز و ماههای رومی تمام میشود. مناجات شعبانیه، در اعمال ماه شعبان، دعای ابوحمزه ثمالی، دعای افتتاح و دعای سحر معروف، اعمال شبهای قدر در اعمال ماه رمضان، دعای امام حسین در روز عرفه در اعمال ماه ذی الحجة جزو معروفترین و مشهورترین مطالب این بخش از مفاتیح به شمار میروند.
در این باب ابتدا مطالبی درباره آداب سفر و زیارت و نیز اذن دخول حرمها ذکر شده است. نخستین زیارت، زیارت رسول خدا(ص) است که بعد از آن، زیارت حضرت فاطمه(س) و سپس زیارت ائمه بقیع آمده است. علاوه بر زیارت دوازده امام، این بخش شامل زیارت امامزادگان و بعضی از بزرگان و علمای شیعه نیز میشود، زیارتهایی مثل زیارت حضرت حمزه،مسلم بن عقیل، فاطمه بنت اسد، شهدای جنگ احد، سلمان فارسی و غیره. اعمال برخی از مساجد معروف مثل مسجد کوفه، مسجد صعصعه نیز در این بخش گنجانده شده است.
در این بخش هشت مطلب به مفاتیح افزوده شده است که به اعتقاد شیخ عباس قمی نیاز مردم به این دعاها زیاد بوده است. این هشت مطلب عبارتند از:
باقیات الصالحات کتابی از شیخ عباس قمی است که خود آن را در حاشیه مفاتیح نوشته و منتشر کرده است. به گفته شیخ عباس قمی نگارش این بخش در جمعه ۱۹ محرم سال ۱۳۴۵ق به پایان رسیده است در چاپهای مختلف مفاتیح الجنان، این کتاب به همراه مفاتیح عرضه شده است. این کتاب دارای شش باب و بخشی به عنوان ملحقات است که عبارتاند از:
برخی منابع که شیخ عباس قمی در تألیف مفاتیح الجنان از آنها استفاده کرده و در این کتاب نام برده است، به شرح زیر است: