خیریه شعف
متن کامل نماز سایر امامان(ع) از باب اول: ادعیه کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی، همراه با ترجمه فارسی.
مؤلف گوید: سید ابن طاووس در کتاب «جمال الاسبوع» [زیبایى ایّام هفته] براى هر یک از امامان علیهم السّلام نمازهاى به همراه دعا ذکر نموده که شایسته است در اینجا بیان شود.
نماز حضرت مجتبى علیه السّلام
نماز حضرت مجتبى علیه السّلام در روز جمعه چهار رکعت مىباشد که مانند نماز امیر المؤمنین علیه السّلام است. نماز دیگر آن حضرت در روز جمعه نیز چهار رکعت است که در هر رکعت یک بار سوره «حمد» و بیستوپنج بار سوره «توحید» خوانده مىشود.
دعای آن حضرت:
اللهُمَّ إِنِّی أَتَقَرَّبُ إِلَیْکَ بِجُودِکَ وَ کَرَمِکَ وَ أَتَقَرَّبُ إِلَیْکَ بِمُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَ رَسُولِکَ وَ أَتَقَرَّبُ إِلَیْکَ بِمَلائِکَتِکَ الْمُقَرَّبِینَ وَ أَنْبِیَائِکَ وَ رُسُلِکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَ رَسُولِکَ وَ عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تُقِیلَنِی عَثْرَتِی وَ تَسْتُرَ عَلَیَّ ذُنُوبِی وَ تَغْفِرَهَا لِی وَ تَقْضِیَ لِی حَوَائِجِی وَ لا تُعَذِّبَنِی بِقَبِیحٍ کَانَ مِنِّی فَإِنَّ عَفْوَکَ وَ جُودَکَ یَسَعُنِی إِنَّکَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
خدایا! به امید جود و کرم تو به سویت تقرّب مىجویم، و به دوستى محمّد بنده و فرستادهات به سوى تو تقرّب مىجویم، و به فرشتگان مقرّب به پیشگاه تو تقرّب مىجویم، و به پیامبران و فرستادگانت که بر محمّد، بنده شایسته و فرستادهات و بر خاندان محمّد درود فرستى و از لغزشم درگذرى، و گناهانم را بر من بپوشانى، و آنها را بیامرزى، و نیازهایم را برآورده سازى، و به کار زشتى که از من سرزده عذابم نکنى، چه همانا عفو و بخشش تو بر من فراگیر است، به یقین تو بر هر کارى توانایى
نماز جضرت حسین علیه السلام
نماز حضرت حسین علیه السّلام چهار رکعت است که در هر رکعت سوره «فاتحه» پنجاه بار و «قل هو الله احد» پنجاه بار، و در رکوع، هر یک از سورههاى «فاتحه» و «قل هو الله احد» ده بار، و پس از سر برداشتن از رکوع نیز هر یک، ده بار و نیز در سجده اوّل و پس از سر برداشتن از سجده، و هم در سجده دوّم هر کدام ده بار خوانده شود، و چون از نماز فارغ شد این دعا را بخواند: اللهمّ انت الّذى استجبت لآدم و حواء... [بار خدایا! تویى که دعاى آدم و حوا را اجابت نمودى] که دعاى بلندى است
نماز حضرت زین العابدین علیه السلام
نماز آن حضرت چهار رکعت است که در هر رکعت یک بار سوره «حمد» و صدر بار سوره «توحید» خوانده مىشود.
دعاى آن حضرت:
یَا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ وَ سَتَرَ الْقَبِیحَ یَا مَنْ لَمْ یُؤَاخِذْ بِالْجَرِیرَةِ وَ لَمْ یَهْتِکِ السِّتْرَ یَا عَظِیمَ الْعَفْوِ یَا حَسَنَ التَّجَاوُزِ یَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَةِ یَا بَاسِطَ الْیَدَیْنِ بِالرَّحْمَةِ یَا صَاحِبَ کُلِّ نَجْوَى یَا مُنْتَهَى کُلِّ شَکْوَى یَا کَرِیمَ الصَّفْحِ یَا عَظِیمَ الرَّجَاءِ یَا مُبْتَدِئا بِالنِّعَمِ قَبْلَ اسْتِحْقَاقِهَا یَا رَبَّنَا وَ سَیِّدَنَا وَ مَوْلانَا یَا غَایَةَ رَغْبَتِنَا أَسْأَلُکَ اللهُمَّ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
اى آنکه زیبایى را آشکار ساخت، و زشتى را پوشاند، اى آنکه بر جم و گناه سرزنش ننمود، و پرده حرمت بندهاش را ندرید، اى که گذشت بزرک، و بخششت نیکوست، اى که آمرزگارىاست دامن گستر، اى که دستانت به مهر گشاده است، اى شنواى هر نجواى پنهان، اى سرانجام هر دادخواهى، اى درگذرنده بزرگوار، اى بزرگ سرچشمه امید، اى آغاز گر نعمتها پیش از آنکه بندگان سزاوار آن شوند، اى پروردگار و سرور و مولاى ما، اى واپسین دلبستگى ما، خدایا! از تو مىخواهم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستى
نماز حضرت باقر علیه السلام
نماز آن حضرت دو رکعت است که در هر رکعت یک مرتبه سوره «حمد» و صدر مرتبه:
سُبْحَانَ اللهِ وَ الْحَمْدُ للهِ وَ لا إِلَهَ اِلّا اللهُ وَ اللهُ أَکْبَرُ
پاک و منزّه است خدا و ستایش تنها او را سزاست و شایسته پرستشى جز خدا نیست و خداوند برتر از هر وصفى است
خوانده مىشود.
دعاى آن حضرت:
اللهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ یَا حَلِیمُ ذُو [ذَا] أَنَاةٍ غَفُورٌ وَدُودٌ أَنْ تَتَجَاوَزَ عَنْ سَیِّئَاتِی وَ مَا عِنْدِی بِحُسْنِ مَا عِنْدَکَ وَ أَنْ تُعْطِیَنِی مِنْ عَطَائِکَ مَا یَسَعُنِی وَ تُلْهِمَنِی فِیمَا أَعْطَیْتَنِی الْعَمَلَ فِیهِ بِطَاعَتِکَ وَ طَاعَةِ رَسُولِکَ وَ أَنْ تُعْطِیَنِی مِنْ عَفْوِکَ مَا أَسْتَوْجِبُ بِهِ کَرَامَتَکَ اللهُمَّ أَعْطِنِی مَا أَنْتَ أَهْلُهُ وَ لا تَفْعَلْ بِی مَا أَنَا أَهْلُهُ فَإِنَّمَا أَنَا بِکَ وَ لَمْ أُصِبْ خَیْرا قَطُّ اِلّا مِنْکَ یَا أَبْصَرَ الْأَبْصَرِینَ وَ یَا أَسْمَعَ السَّامِعِینَ وَ یَا أَحْکَمَ الْحَاکِمِینَ وَ یَا جَارَ الْمُسْتَجِیرِینَ وَ یَا مُجِیبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
خدایا از تو خواستارم اى بردبار داراى رفق و مدارا و اى آمرزگار مهربان، از گناهانم و آنچه از زشتیها نزد من است، به خوبى و زیبایى آنچه نزد خود دارى درگذرى، و از عطاى خود به اندازهاى که مرا در بر گیرد به من بدهى و از آنچه به من بخشیدى کردار شایسته به همراه فرمانبردارى از خود و پیامبرت الهام بخشى، و از گذشت خویش به قدرى به من ببخشى که در پرتو آن سزوار کرامتت شوم. خدایا چنانچه شایسته تو است به من عطا کن و با من آنچه را سزاوار آنم مکن، چه هستى من تنها به مدد توست، و جز از سوى تو به خیرى دست نیافتهام، اى بیناترین بینایان، و اى شنواترین شنوایان، و اى دادگرترین داوران و اى پناه پناهجویان، و اى برآورنده دعاى درماندگان، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
نماز حضرت صادق علیه السلام
نماز آن بزرگوار دو رکعت است که در هر رکعت یک مرتبه سوره «حمد» و صد مرتبه آیه شریفه «شهد الله» [آیه ۱۸ از سوره آل عمران] خوانده مىشود.
دعاى آن حضرت:
یَا صَانِعَ کُلِّ مَصْنُوعٍ یَا جَابِرَ کُلِّ کَسِیرٍ [کَسْرٍ] وَ یَا حَاضِرَ کُلِّ مَلَإٍ وَ یَا شَاهِدَ کُلِّ نَجْوَى وَ یَا عَالِمَ کُلِّ خَفِیَّةٍ وَ یَا شَاهِدُ [شَاهِدا] غَیْرَ غَائِبٍ وَ یَا غَالِبُ [غَالِبا] غَیْرَ مَغْلُوبٍ وَ یَا قَرِیبُ [قَرِیبا] غَیْرَ بَعِیدٍ وَ یَا مُونِسَ کُلِّ وَحِیدٍ وَ یَا حَیُّ مُحْیِیَ الْمَوْتَى وَ مُمِیتَ الْأَحْیَاءِ الْقَائِمُ [الْقَائِمَ] عَلَى کُلِّ نَفْسٍ بِمَا کَسَبَتْ وَ یَا حَیّا حِینَ لا حَیَّ لا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
اى آفریننده هر آفریده، اى بر سازنده هر شکسته، اى حاضر در هر جا، اى اى شاهد هر راز، اى شاهد بر هر راز، اى داناى هر نهان، اى هماره حاضر و اى پیروزمند بى شکست، اى نزدیک دورى ناپذیر، اى همدم هر تنها، اى زنده حیات بخش مردگان، و میراننده زندگان، اى که پاداش هرکس بر وفق کردارش بر پادارى، و اى زنده آنگاه که زندهاى نباشد، شایسته پرستشى جز تو نیست، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
نماز حضرت موسی بن جعفر علیه السلام
نماز آن حضرت دو رکعت است که در هر رکعت یک مرتبه سوره «حمد» و دوازده مرتبه «توحید» خوانده مىشود.
دعاى آن حضرت:
إِلَهِی خَشَعَتِ الْأَصْوَاتُ لَکَ وَ ضَلَّتِ الْأَحْلامُ فِیکَ وَ وَجِلَ کُلُّ شَیْءٍ مِنْکَ وَ هَرَبَ کُلُّ شَیْءٍ إِلَیْکَ وَ ضَاقَتِ الْأَشْیَاءُ دُونَکَ وَ مَلَأَ کُلَّ شَیْءٍ نُورُکَ فَأَنْتَ الرَّفِیعُ فِی جَلالِکَ وَ أَنْتَ الْبَهِیُّ فِی جَمَالِکَ وَ أَنْتَ الْعَظِیمُ فِی قُدْرَتِکَ وَ أَنْتَ الَّذِی لا یَئُودُکَ شَیْءٌ یَا مُنْزِلَ نِعْمَتِی یَا مُفَرِّجَ کُرْبَتِی وَ یَا قَاضِیَ حَاجَتِی أَعْطِنِی مَسْأَلَتِی بِلا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ آمَنْتُ بِکَ مُخْلِصا لَکَ دِینِی أَصْبَحْتُ عَلَى عَهْدِکَ وَ وَعْدِکَ مَا اسْتَطَعْتُ أَبُوءُ لَکَ بِالنِّعْمَةِ وَ أَسْتَغْفِرُکَ مِنَ الذُّنُوبِ الَّتِی لا یَغْفِرُهَا غَیْرُکَ یَا مَنْ هُوَ فِی عُلُوِّهِ دَانٍ وَ فِی دُنُوِّهِ عَالٍ وَ فِی إِشْرَاقِهِ مُنِیرٌ وَ فِی سُلْطَانِهِ قَوِیٌّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ
خدایا، آواها در آستانت کوتاه و آهسته گشته، و اندیشهها در شناسایىاست سرگردان شده، و هر چیز از بلنداى هیبتت ترسان است، و همه آفریدگان به درگاهت گریزان، در برابر هستىات، هستى هر آفریدهاى در تنگناى نیستى است و همهچیز را نور هستى تو آکنده است، پس تویى والا در شکوهت، و فروزنده در زیبایىات، و بزرگ در توانایىات، و تویى آنکه هیچش درمانده نسازد، اى فرو بارنده نعمتم، اى گشایشگر اندوهم، و اى برآورنده نیازم، خواهشم را به حق یگانگىات روا ساز، به تو ایمان آوردم ایمانى خالص، بر پیمان و وعدهات صبح کردم تا توان دارم، با عطایت به جانبت آیم و از تو آمرزش مىجویم از گناهانم که جز آنها را نمىآمرزد، اى آنکه در اوج بلنداى خویش به آفردهها نزدیک است، و در کمال به آنان فراتر از همگان است و در تابشش پرتوافشان، و در پادشاهىاش بس نیرومند است، بر محمّد و خاندانش درود فرست
نماز حضرت رضا علیه السلام
نماز آن بزرگوار شش رکعت است که در هر رکعت یک مرتبه سوره «حمد» و ده مرتبه سوره «هل اتى على الانسان» [سوره ۷۶ قران] خوانده مىشود.
دعاى آن حضرت:
یَا صَاحِبِی فِی شِدَّتِی وَ یَا وَلِیِّی فِی نِعْمَتِی وَ یَا إِلَهِی وَ إِلَهَ إِبْرَاهِیمَ وَ إِسْمَاعِیلَ وَ إِسْحَاقَ وَ یَعْقُوبَ یَا رَبَّ کهیعص وَ یس وَ الْقُرْءَانِ الْحَکِیمِ أَسْأَلُکَ یَا أَحْسَنَ مَنْ سُئِلَ وَ یَا خَیْرَ مَنْ دُعِیَ وَ یَا أَجْوَدَ مَنْ أَعْطَى وَ یَا خَیْرَ مُرْتَجًى أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
اى یار من در سختیها، و اى همراه من در نعمتها و اى معبود من ابراهیم و اسماعیل و اسحق و یعقوب، اى پرودگار «کهیعص» و «یس و القرآن الحکیم»، از تو درخواست مىکنم اى بهترین کسىکه از او درخواست شود و اى نیکوترین کسىکه خوانده شود، و اى بخشندهترین بخشندگان و اى بهترین مأواى امید بستگان تو خواستارم که درود فرستى بر محمّد و خاندان محمّد
نماز حضرت جواد علیه السلام
نماز آن سرچشمه جود و کرم دو رکعت است که در هر رکعت یک مرتبه سوره «حمد» و هفتاد مرتبه «توحید» خوانده مىشود.
دعاى آن حضرت:
اللهُمَّ رَبَّ الْأَرْوَاحِ الْفَانِیَةِ وَ الْأَجْسَادِ الْبَالِیَةِ أَسْأَلُکَ بِطَاعَةِ الْأَرْوَاحِ الرَّاجِعَةِ إِلَى أَجْسَادِهَا [أَحِبَّائِهَا] وَ بِطَاعَةِ الْأَجْسَادِ الْمُلْتَئِمَةِ بِعُرُوقِهَا وَ بِکَلِمَتِکَ النَّافِذَةِ بَیْنَهُمْ وَ أَخْذِکَ الْحَقَّ مِنْهُمْ وَ الْخَلائِقُ بَیْنَ یَدَیْکَ یَنْتَظِرُونَ فَصْلَ قَضَائِکَ وَ یَرْجُونَ رَحْمَتَکَ وَ یَخَافُونَ عِقَابَکَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلِ النُّورَ فِی بَصَرِی وَ الْیَقِینَ فِی قَلْبِی وَ ذِکْرَکَ بِاللَّیْلِ وَ النَّهَارِ عَلَى لِسَانِی وَ عَمَلا صَالِحا فَارْزُقْنِی
خدایا! اى پروردگار جانهاى فنا یافته، و بدنهاى پوسیده و در خاک افتاده، از تو درخواست مىکنم به حق فرمانبرى روانهاى بازآینده به بدنهاى خویش و بحق فرمانبرى بدنهاى پیوسته به رگهاى خویش، و به حق گفتار پر نفوذت در میان آنها، و دادخواهىات از آنها، آنگاه که آفریدهها بر آستانت در انتظار داورى تو بنشستهاند. و به مهر بىپایانت دل بسته و از شکنجه بىسرانجامتت هراسانند. بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و نور فروزان در دیدگانم، و یقین بىگمان در جانم، و یاد جاودان خود در هر شب و روز بر زبانم بنه، و کردار پسندیده روزىام گردان
نماز حضرت هادى علیه السلام
نماز آن حضرت دو رکعت است که در رکعت اوّل سوره «حمد» و سوره «یس» و در رکعت دوم سوره «حمد» و سوره «الرّحمن» خوانده میشود
دعاى آن حضرت:
یَا بَارُّ یَا وَصُولُ یَا شَاهِدَ کُلِّ غَائِبٍ وَ یَا قَرِیبُ غَیْرَ بَعِیدٍ وَ یَا غَالِبُ غَیْرَ مَغْلُوبٍ وَ یَا مَنْ لا یَعْلَمُ کَیْفَ هُوَ اِلّا هُوَ یَا مَنْ لا تُبْلَغُ قُدْرَتُهُ أَسْأَلُکَ اللهُمَّ بِاسْمِکَ الْمَکْنُونِ الْمَخْزُونِ الْمَکْتُومِ عَمَّنْ شِئْتَ الطَّاهِرِ الْمُطَهَّرِ الْمُقَدَّسِ النُّورِ التَّامِّ الْحَیِّ الْقَیُّومِ الْعَظِیمِ نُورِ السَّمَاوَاتِ وَ نُورِ الْأَرَضِینَ عَالِمِ الْغَیْبِ وَ الشَّهَادَةِ الْکَبِیرِ الْمُتَعَالِ الْعَظِیمِ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
اى نیکوکار، اى همواره در پیوند با دلها، اى گواه، هر ناپیدا، اى نزدیک دور ناشدنى و اى پیروز بى شکست، اى آنکه جز او نمىداند که چون است، اى آنکه به قدرتش نمىتوان دست یافت بار خدایا! از تو درخواست مىکنم به حق آن نامت که در پرده است، و در گنجینه است و ناپیدا از هر آنکه تو خواهى، آن نام پاک پاکىبخش، مبرّا از هر نقص، بر همگان پرتوافشان، زنده، به خود پایدار، بزرگ، تویى نور آسمانها و فروغ زمینها، داناى نهان و آشکار، والاى بلندمرتبه و بزرگ، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
نماز حضرت عسکرى علیه السلام
نماز آن وجود مبارک چهار رکعت است که در رکعت اوّل پس از سوره «حمد» پانزده بار سوره «زلزال» و در رکعت دوّم بعد از «حمد» پانزده بار سوره «توحید» خوانده مىشود.
دعاى آن حضرت:
اللهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِأَنَّ لَکَ الْحَمْدَ لا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ الْبَدِیءُ قَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ وَ أَنْتَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ وَ لا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ الَّذِی لا یُذِلُّکَ شَیْءٌ وَ أَنْتَ کُلَّ یَوْمٍ فِی شَأْنٍ لا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ خَالِقُ مَا یُرَى وَ مَا لا یُرَى الْعَالِمُ بِکُلِّ شَیْءٍ بِغَیْرِ تَعْلِیمٍ أَسْأَلُکَ بِآلائِکَ وَ نَعْمَائِکَ بِأَنَّکَ اللهُ الرَّبُّ الْوَاحِدُ لا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ الرَّحْمَنُ الرَّحِیمُ وَ أَسْأَلُکَ بِأَنَّکَ أَنْتَ اللهُ لا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ الْوِتْرُ الْفَرْدُ الْأَحَدُ الصَّمَدُ الَّذِی لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُوا أَحَدٌ،
خدایا! از تو مىخواهم به حق آنه ستایش تنها از آن توست، شایسته پرستشى جز تو نیست، تویى سرآغاز هر آنچه هست، و تویى زنده به خود پایدار و شایسته پرستشى جز تو نیست، چیزى خوارت نسازد، و تو هر روز در کارى هستى، شایسته پرستشى جز تو نیست، آفریننده هر آنچه به دیده آید و هر آنچه نادیده باشد، داناى به هر چیز بىآنکه آموخته باشى، از تو خواستارم به حق عطایا و نعمتهایت اى آنکه تویى خدا و پروردگار جهانیان، یکتایى که شایسته پرستشى جز او نیست بخشایشگر مهربان، و از تو مىخواهم به آنکه تویى خدایى که شایسته پرستشى جز تو نیست. یگانه یکتاى بىهمتاى بىنیازى که نهزاده است، و نهزاده شده، و براى او همتایى نیست
وَ أَسْأَلُکَ بِأَنَّکَ اللهُ لا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ الْقَائِمُ عَلَى کُلِّ نَفْسٍ بِمَا کَسَبَتْ الرَّقِیبُ الْحَفِیظُ وَ أَسْأَلُکَ بِأَنَّکَ اللهُ الْأَوَّلُ قَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ وَ الْآخِرُ بَعْدَ کُلِّ شَیْءٍ وَ الْبَاطِنُ دُونَ کُلِّ شَیْءٍ الضَّارُّ النَّافِعُ الْحَکِیمُ الْعَلِیمُ وَ أَسْأَلُکَ بِأَنَّکَ أَنْتَ اللهُ لا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ الْبَاعِثُ الْوَارِثُ الْحَنَّانُ الْمَنَّانُ بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ وَ ذُو الطَّوْلِ وَ ذُو الْعِزَّةِ وَ ذُو السُّلْطَانِ لا إِلَهَ اِلّا أَنْتَ أَحَطْتَ بِکُلِّ شَیْءٍ عِلْما وَ أَحْصَیْتَ کُلَّ شَیْءٍ عَدَدا صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
و از تو مىخواهم به خدایىات که شایسته پرستشى جز تو نیست اى مهرورز آگاه و ناظر بر همگان و آنچه فراهم آوردهاند، اى آنکه دیدهبان و نگاهدارى و از تو درخواست مىکنم به خدایىات که سرآغاز است پیش از آنکه چیزى باشد، و سرانجام است پس از هر آنچه هست. و اى ژرفاى هر چه هست و اى زیان رسان، سودبخش، و فرزانه دانا و از تو مىخواهم، به خدایىات که در پرستش یگانهاى، زنده و پایندهاى اى برانگیزنده، میراثبر، و اى مهرورز، منّت گذار، اى پدیدآوردنده آسمانها و زمین، صاحب شکوه و بزرگوارى، و اى بخشایشگر عزتمند و داراى سلطنت پایدار، شایسته پرستشى جز تو نیست که دانشت همه را فرا گرفته و شماره هر چه هست دانى، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
در باب صدقه امام باقر (ع) می فرمایند :
صدقه 70 بلا از بلاهای دنیا را به همراه مرگ بد را از انسان دفع می کند و صدقه دهنده هر گز با مرگ بد نمی میرد علاوه بر اجر اخروی که برای او ذخیره می شود .
تالیف شیخ عباس قمی که بین سال های 1294 – 1359 هجری قمری که برابر با 1255 – 1318 هجری شمسی می زیست و در حرم امام علی(ع) در نجف مدفون گشت. کتاب مفاتیح الجنان مجموعه ای است از دعاها ، مناجات و زیارات و اعمال مخصوص ماه های سال می باشد که برگرفته از احادیث و یا روایاتی که از پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار بیان شده است که به زبان عربی نوشته شده است و شیخ در ابتدای بعضی از دعاها و یا زیارات و اعمال توضیحاتی به فارسی درج کرده است .قسمت اعظمی از کتاب مفاتیح الجنان در حقیقت اقتباس شده از کتاب های (زادالمعال علامه مجلسی ، اقبال سید بن طاووی و مصباح کفعمی می باشد )
دیری نگذشت که در تمام ایران نسخه هایی از این کتاب در مساجد ، زیارتگاه ها پخش شد و مسلمانان جهت خواندن دعاها و زیارات در اماکن مقدس از آن استفاده نمودند این کتاب را خوشنویسان بزرگی چون طاهر خوشنویس،مصباحزاده، میرزا احمد زنجانی، محمدرضا افشاری و دیگران با خط نسخ و نستعلیق نوشتهاند.
توضیحاتی که شیخ عباس قمی ابتدای هر دعا یا زیارت یا اعمال آورده، به زبان فارسی است. اما متن دعاها و زیارتها که به عربی است توسط برخی از مترجمان به فارسی ترجمه شدهاند. معروفترین و رایجترین ترجمه فارسی مفاتیح، ترجمه مهدی الهی قمشهای است.
مفاتیح به زبانهای دیگر از جمله انگلیسی (دست کم چهار ترجمه)، فرانسوی، ترکی، اردو و اسپانیایی نیز ترجمه شده است
کتاب مفاتیح الجنان از آن جهت که شامل بسیاری از ادعیه و زیارات و اعمال مورد نیاز مردم در زندگی روزمره مردم بوده است و متنون درج شده آن از لحاظ سندی و روایی معتبر می باشد بسیار مورد توجه مخصوصا مردم ایران قرار گرفته است و تا به حدی که در اکثر اماکن مذهبی و حتی خانه ها در کنار کتاب قرآن کریم قرار گرفته است .
آورده اند که شیخ عباس قمی مفاتیح را بهانگیزه اصلاح کتاب مِفتاح الجنان( نوشته است که در آن زمان رایج و دعاهای بدون سندی در آن بوده است ) و کسانی از او خواسته بودند که دعاهای سنددار کتاب را جدا نموده به همراه سایر دعاهای معتبر بنویسد که ماحصل کار منجر به تالیف کتاب مفاتیح الجنان گشت .
قابل توجه است که از ابتدای انقلاب اسلامی تا کنون چیزی حدود 45 سال گذشته بیش از 28 میلیون نسخه از کتاب مفاتیح الجنان چاپ شده است و این عدد به غیر منتخب مفاتیح و یا کتب دیگری که اقتباس از مفاتیح الجنان است می باشد که خود بر اهمیت این کتاب و مورد استفاده قرار گرفتن آن توسط مردم ایران دارد .
مفاتیح الجنان یک بخش اصلی دارد که در سه باب شکل یافته است.
شیخ عباس قمی دعاها را به همراه سند نیاورده است، بلکه فقط بیان کرده دعا را از کدام منبع نقل میکند.
معمولاً در ابتدای مفاتیح الجنان، چند سوره بلند و کوچک قرآن چاپ میشو که در اصل کتاب نیامده است
شامل تعقیبات نمازها، اعمال شب و روز و ایام هفته، نمازهای معروف مثل نماز حضرت رسول(ص)، نماز امیرالمؤمنین(ع)، نماز حضرت فاطمه(س)،نماز جعفر طیار، زیارت ائمه در روزهای هفته، برخی از دعاها و مناجاتها
این باب برای بیان اعمال مستحبی در طول سال قمری تنظیم شده است. مطالب این قسمت از ماه رجب شروع شده و با اعمال ماه جمادی الثانی و سپس اعمال نوروز و ماههای رومی تمام میشود. مناجات شعبانیه، در اعمال ماه شعبان، دعای ابوحمزه ثمالی، دعای افتتاح و دعای سحر معروف، اعمال شبهای قدر در اعمال ماه رمضان، دعای امام حسین در روز عرفه در اعمال ماه ذی الحجة جزو معروفترین و مشهورترین مطالب این بخش از مفاتیح به شمار میروند.
در این باب ابتدا مطالبی درباره آداب سفر و زیارت و نیز اذن دخول حرمها ذکر شده است. نخستین زیارت، زیارت رسول خدا(ص) است که بعد از آن، زیارت حضرت فاطمه(س) و سپس زیارت ائمه بقیع آمده است. علاوه بر زیارت دوازده امام، این بخش شامل زیارت امامزادگان و بعضی از بزرگان و علمای شیعه نیز میشود، زیارتهایی مثل زیارت حضرت حمزه،مسلم بن عقیل، فاطمه بنت اسد، شهدای جنگ احد، سلمان فارسی و غیره. اعمال برخی از مساجد معروف مثل مسجد کوفه، مسجد صعصعه نیز در این بخش گنجانده شده است.
در این بخش هشت مطلب به مفاتیح افزوده شده است که به اعتقاد شیخ عباس قمی نیاز مردم به این دعاها زیاد بوده است. این هشت مطلب عبارتند از:
باقیات الصالحات کتابی از شیخ عباس قمی است که خود آن را در حاشیه مفاتیح نوشته و منتشر کرده است. به گفته شیخ عباس قمی نگارش این بخش در جمعه ۱۹ محرم سال ۱۳۴۵ق به پایان رسیده است در چاپهای مختلف مفاتیح الجنان، این کتاب به همراه مفاتیح عرضه شده است. این کتاب دارای شش باب و بخشی به عنوان ملحقات است که عبارتاند از:
برخی منابع که شیخ عباس قمی در تألیف مفاتیح الجنان از آنها استفاده کرده و در این کتاب نام برده است، به شرح زیر است: